Zadanie 21.2 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

Na poniższym wykresie przedstawiono wyniki badania, którego celem było określenie czynników wpływających na bogactwo gatunkowe wybranych wysp Karaibów.

Wykres liczby gatunków płazów i gadów względem powierzchni wyspy, obie osie w skali logarytmicznej. Zaznaczono Redondę, Sabę, Montserrat, Portoryko, Jamajkę, Haiti i Kubę oraz rosnącą linię trendu.

Na podstawie: Philip J. Darlington Jr, Zoogeography: The Geographic Distribution of Animals, 1980.

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące czynników wpływających na różnorodność gatunkową zwierząt na wyspach są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1. Na wyspie różnorodność gatunkowa zwierząt rośnie wraz ze wzrostem różnorodności siedlisk.
1. Na wyspie różnorodność gatunkowa zwierząt rośnie wraz ze wzrostem różnorodności siedlisk.
2. Pojawienie się nowych gatunków na wyspie jest konsekwencją dwóch zjawisk: imigracji oraz specjacji.
2. Pojawienie się nowych gatunków na wyspie jest konsekwencją dwóch zjawisk: imigracji oraz specjacji.
3.W okresie zasiedlania nowo powstałej wyspy przez organizmy tempo wzrostu różnorodności gatunkowej zależy od odległości wyspy od kontynentów.
3. W okresie zasiedlania nowo powstałej wyspy przez organizmy tempo wzrostu różnorodności gatunkowej zależy od odległości wyspy od kontynentów.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel liczbę dostępnych nisz, dopływ gatunków i powstawanie nowych linii. Jak dystans od źródła kolonistów zmienia szansę dotarcia na wyspę?

Podpowiedź 2

Różne siedliska zwiększają możliwości współwystępowania. Imigracja i specjacja powiększają lokalną pulę gatunków różnymi drogami, a izolacja wpływa na kolonizację.

Podpowiedź 3

Zaznacz P, P, P. Nie myl imigracji ze specjacją: oba procesy mogą zwiększyć liczbę gatunków na wyspie, ale tylko drugi oznacza ich powstawanie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

1. – P, 2. – P, 3. – P.

Zasady oceniania

1 p. – za prawidłową ocenę wszystkich trzech stwierdzeń. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Oceny to P, P, P. Większa różnorodność siedlisk tworzy więcej możliwości zaspokojenia potrzeb różnych gatunków. Nowe gatunki mogą pojawiać się przez imigrację z zewnątrz albo specjację zachodzącą w obrębie wyspy. Odległość od kontynentu wpływa na prawdopodobieństwo docierania kolonistów, dlatego ma znaczenie dla tempa zasiedlania. Nie utożsamiaj pojawienia się gatunku na wyspie z powstaniem zupełnie nowego gatunku: imigracja rozszerza lokalny skład, a specjacja tworzy odrębną linię ewolucyjną.

Sprawdź kompletność rozwiązania

1 p. – za prawidłową ocenę wszystkich trzech stwierdzeń. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.

Wymagania podstawy programowej

1. Na wyspie różnorodność gatunkowa zwierząt rośnie wraz ze wzrostem różnorodności siedlisk.

W podstawie programowej

Siedliska, imigracja i specjacja w opisanym modelu wysp. Zakres części: 1. Na wyspie różnorodność gatunkowa zwierząt rośnie wraz ze wzrostem różnorodności siedlisk..

  • PR:XVIII.2 — wymienia główne czynniki geograficzne kształtujące różnorodność gatunkową i ekosystemową Ziemi (klimat, ukształtowanie powierzchni); podaje przykłady miejsc charakteryzujących się szczególnym bogactwem gatunkowym; podaje przykłady endemitów jako gatunków unikatowych dla danego miejsca regionu; wykazuje związek między rozmieszczeniem biomów a warunkami klimatycznymi na kuli ziemskiej;

2. Pojawienie się nowych gatunków na wyspie jest konsekwencją dwóch zjawisk: imigracji oraz specjacji.

W podstawie programowej

Siedliska, imigracja i specjacja w opisanym modelu wysp. Zakres części: 2. Pojawienie się nowych gatunków na wyspie jest konsekwencją dwóch zjawisk: imigracji oraz specjacji..

  • PR:XVIII.2 — wymienia główne czynniki geograficzne kształtujące różnorodność gatunkową i ekosystemową Ziemi (klimat, ukształtowanie powierzchni); podaje przykłady miejsc charakteryzujących się szczególnym bogactwem gatunkowym; podaje przykłady endemitów jako gatunków unikatowych dla danego miejsca regionu; wykazuje związek między rozmieszczeniem biomów a warunkami klimatycznymi na kuli ziemskiej;
  • PR:XVI.11 — przedstawia mechanizm powstawania gatunków wskutek specjacji allopatrycznej i sympatrycznej;

3. W okresie zasiedlania nowo powstałej wyspy przez organizmy tempo wzrostu różnorodności gatunkowej zależy od odległości wyspy od kontynentów.

W podstawie programowej

Siedliska, imigracja i specjacja w opisanym modelu wysp. Zakres części: 3. W okresie zasiedlania nowo powstałej wyspy przez organizmy tempo wzrostu różnorodności gatunkowej zależy od odległości wyspy od kontynentów..

  • PR:XVIII.2 — wymienia główne czynniki geograficzne kształtujące różnorodność gatunkową i ekosystemową Ziemi (klimat, ukształtowanie powierzchni); podaje przykłady miejsc charakteryzujących się szczególnym bogactwem gatunkowym; podaje przykłady endemitów jako gatunków unikatowych dla danego miejsca regionu; wykazuje związek między rozmieszczeniem biomów a warunkami klimatycznymi na kuli ziemskiej;
  • PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z21-2

Organizator: CKE

Działy: Różnorodność biologiczna, jej zagrożenia i ochrona | Ewolucja

Organizmy: zwierzęta

Procesy: ewolucja

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania