Materiał źródłowy do zadania
Rytmiczne skurcze serca przebiegają pod wpływem bodźców powstających w samym sercu. Włókna mięśnia sercowego tworzące układ bodźcowo-przewodzący mają charakterystyczną budowę. Ich błona komórkowa odznacza się zdolnością do rytmicznej depolaryzacji, co jest przyczyną wytwarzania impulsów elektrycznych pobudzających skurcze serca. Na pracę serca wpływają również bodźce fizjologiczne oraz sygnały z autonomicznego układu nerwowego, które mogą hamować lub pobudzać jego własny rytm. Na schemacie przedstawiono elementy (A–C) układu bodźcowo-przewodzącego serca człowieka.
Na podstawie: N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2012.
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby poprawnie opisywały regulujące działanie mechanizmów fizjologicznych wpływających na pracę serca. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie.
Adrenalina wydzielana przez nadnercza (zwalnia / przyśpiesza) pracę serca.
Wzrost temperatury ciała (hamuje / pobudza) aktywność układu bodźcowo-przewodzącego,
dlatego gdy mamy gorączkę, nasze tętno jest (niższe / wyższe).
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla adrenaliny przypomnij reakcję mobilizacyjną organizmu. Dla temperatury sprawdź, jaki kierunek zmiany rytmu jest typowy w opisanym modelu gorączki.
Podpowiedź 2
Adrenalina nasila aktywność serca. Wzrost temperatury również zwiększa tempo pobudzeń, więc tętno zmienia się w tym samym kierunku.
Podpowiedź 3
Podkreśl przyśpiesza, pobudza i wyższe. Utrzymaj zgodność między większą aktywnością rozrusznika a większą częstością skurczów.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Adrenalina wydzielana przez nadnercza (zwalnia / przyśpiesza) pracę serca. Wzrost temperatury ciała (hamuje / pobudza) aktywność układu bodźcowo-przewodzącego, dlatego gdy mamy gorączkę, nasze tętno jest (niższe / wyższe).
Zasady oceniania
1 p. – za podkreślenie wszystkich właściwych określeń. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Wybierz: przyśpiesza, pobudza, wyższe. Adrenalina działa na komórki serca, zwiększając częstość wytwarzania pobudzeń w układzie rozrusznikowym i przyspieszając rytm. W modelu zadania podwyższona temperatura nasila jego aktywność, dlatego gorączce zwykle towarzyszy wzrost tętna. Wskazana zależność fizjologiczna nie służy do diagnozowania każdej zmiany pulsu: na częstość wpływa wiele czynników. Nie utożsamiaj wysokiego tętna z większą objętością pojedynczego skurczu; są to odrębne parametry pracy serca.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za podkreślenie wszystkich właściwych określeń. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Luka 1
W podstawie programowej
Regulacja częstości skurczów serca. Zakres części: Luka 1.
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.5.f — wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres u człowieka,
Luka 2
W podstawie programowej
Regulacja częstości skurczów serca. Zakres części: Luka 2.
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.5.f — wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres u człowieka,
Luka 3
W podstawie programowej
Regulacja częstości skurczów serca. Zakres części: Luka 3.
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.5.f — wyjaśnia rolę hormonów w reakcji na stres u człowieka,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z12-3
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie