Materiał źródłowy do zadania
Rytmiczne skurcze serca przebiegają pod wpływem bodźców powstających w samym sercu. Włókna mięśnia sercowego tworzące układ bodźcowo-przewodzący mają charakterystyczną budowę. Ich błona komórkowa odznacza się zdolnością do rytmicznej depolaryzacji, co jest przyczyną wytwarzania impulsów elektrycznych pobudzających skurcze serca. Na pracę serca wpływają również bodźce fizjologiczne oraz sygnały z autonomicznego układu nerwowego, które mogą hamować lub pobudzać jego własny rytm. Na schemacie przedstawiono elementy (A–C) układu bodźcowo-przewodzącego serca człowieka.
Na podstawie: N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2012.
Oceń, czy poniższe informacje dotyczące układu bodźcowo-przewodzącego serca są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
| 1. Praca układu bodźcowo-przewodzącego podlega regulacji ze strony układu nerwowego. | ||
|---|---|---|
| 2. Układ bodźcowo-przewodzący decyduje o częstotliwości i synchronizacji skurczów całego mięśnia sercowego. | ||
| 3. Praca układu bodźcowo-przewodzącego powoduje, że serce wyjęte z organizmu człowieka i umieszczone w płynie fizjologicznym nadal bije. |
Wcześniej zapisana notatka
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Oddziel powstawanie rytmu od jego regulacji przez nerwy. Czy możliwość samodzielnego pobudzania wyklucza wpływ układu autonomicznego?
Podpowiedź 2
Automatyzm i regulacja współistnieją. Własne ośrodki wywołują pobudzenia, a sieć przewodzenia zapewnia ich właściwą kolejność w sercu.
Podpowiedź 3
Wpisz P, P, P. Zachowanie rytmu poza organizmem wynika z automatyzmu żywych komórek serca, a nie z trwałych impulsów docierających z mózgu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. – P, 2. – P, 3. – P.
Zasady oceniania
1 p. – za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Zaznacz P, P, P. Serce ma automatyzm: pobudzenia powstają w jego własnych wyspecjalizowanych komórkach. Układ autonomiczny reguluje tempo, ale nie jest niezbędnym źródłem każdego impulsu. Przewodzenie w ustalonej kolejności koordynuje skurcze przedsionków i komór. Odizolowane serce może więc przez pewien czas bić w odpowiednich warunkach podtrzymujących żywotność, mimo braku łączności nerwowej. Nie oznacza to nieograniczonej pracy w dowolnej cieczy; istotą przykładu jest własne źródło rytmu.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za prawidłową ocenę wszystkich trzech informacji. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
1. Praca układu bodźcowo-przewodzącego podlega regulacji ze strony układu nerwowego.
W podstawie programowej
Automatyzm i nerwowa regulacja serca. Zakres części: 1. Praca układu bodźcowo-przewodzącego podlega regulacji ze strony układu nerwowego..
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.6.f — przedstawia rolę autonomicznego układu nerwowego w utrzymaniu homeostazy oraz podaje lokalizacje ośrodków tego układu,
2. Układ bodźcowo-przewodzący decyduje o częstotliwości i synchronizacji skurczów całego mięśnia sercowego.
W podstawie programowej
Automatyzm i nerwowa regulacja serca. Zakres części: 2. Układ bodźcowo-przewodzący decyduje o częstotliwości i synchronizacji skurczów całego mięśnia sercowego..
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.6.f — przedstawia rolę autonomicznego układu nerwowego w utrzymaniu homeostazy oraz podaje lokalizacje ośrodków tego układu,
3. Praca układu bodźcowo-przewodzącego powoduje, że serce wyjęte z organizmu człowieka i umieszczone w płynie fizjologicznym nadal bije.
W podstawie programowej
Automatyzm i nerwowa regulacja serca. Zakres części: 3. Praca układu bodźcowo-przewodzącego powoduje, że serce wyjęte z organizmu człowieka i umieszczone w płynie fizjologicznym nadal bije..
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
- PR:XI.2.6.f — przedstawia rolę autonomicznego układu nerwowego w utrzymaniu homeostazy oraz podaje lokalizacje ośrodków tego układu,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z12-2
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie