Materiał źródłowy do zadania
Rytmiczne skurcze serca przebiegają pod wpływem bodźców powstających w samym sercu. Włókna mięśnia sercowego tworzące układ bodźcowo-przewodzący mają charakterystyczną budowę. Ich błona komórkowa odznacza się zdolnością do rytmicznej depolaryzacji, co jest przyczyną wytwarzania impulsów elektrycznych pobudzających skurcze serca. Na pracę serca wpływają również bodźce fizjologiczne oraz sygnały z autonomicznego układu nerwowego, które mogą hamować lub pobudzać jego własny rytm. Na schemacie przedstawiono elementy (A–C) układu bodźcowo-przewodzącego serca człowieka.
Na podstawie: N.A. Campbell i inni, Biologia, Poznań 2012.
Wybierz ze schematu i zapisz literę: A, B lub C, którą oznaczono element układu bodźcowo-przewodzącego serca odgrywający rolę nadrzędną, i podaj jego nazwę.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Znajdź początek układu w prawym przedsionku. Który ośrodek inicjuje prawidłowy rytm, a które jedynie przekazują pobudzenie dalej?
Podpowiedź 2
Nadrzędny jest węzeł SA przy ujściu żyły głównej górnej. Na rysunku jest wyżej niż węzeł przedsionkowo-komorowy.
Podpowiedź 3
Wpisz A — węzeł zatokowo-przedsionkowy. Nie myl go z węzłem AV ani pęczkiem przewodzącym pobudzenie do komór.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
A – węzeł zatokowo-przedsionkowy / węzeł Keitha-Flacka / węzeł SA (ang. sinoatrial node)
Zasady oceniania
1 p. – za podanie właściwej litery i nazwy opisanego elementu budowy serca. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Litera A oznacza węzeł zatokowo-przedsionkowy, czyli SA. Leży on w ścianie prawego przedsionka w okolicy ujścia żyły głównej górnej i stanowi nadrzędny rozrusznik zdrowego serca. Jego komórki spontanicznie osiągają próg pobudzenia częściej niż pozostałe ośrodki układu, dlatego narzucają rytm. Węzeł przedsionkowo-komorowy i dalsze drogi przewodzenia przekazują pobudzenie do komór. Polecenie wymaga zarówno litery z rysunku, jak i nazwy; samo „rozrusznik” nie wskazuje pełnej nazwy struktury.
Sprawdź kompletność rozwiązania
1 p. – za podanie właściwej litery i nazwy opisanego elementu budowy serca. 0 p. – za każdą inną odpowiedź lub za brak odpowiedzi.
Wymagania podstawy programowej
Polecenie 12.1
W podstawie programowej
Nadrzędny ośrodek automatyzmu serca.
- PR:XI.2.3.q — przedstawia automatyzm pracy serca,
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2018-MAJ-F2015-Z12-1
Organizator: CKE
Działy: Funkcjonowanie zwierząt
Organizmy: człowiek
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie