Materiał źródłowy do zadania
CKE — Materiał do zadania 18 · czerwiec 2015 · Formuła 2015
Najczęstszą przyczyną rodzinnej hipercholesterolemii (FH) jest uszkodzenie zlokalizowanego na chromosomie 19 genu kodującego receptor dla lipoproteiny niskiej gęstości (LDL). Receptor ten znajduje się na powierzchni komórek wątroby i wychwytuje ze krwi cząsteczki LDL, z których odbiera transportowany przez nie cholesterol. Wynikiem mutacji jest podwyższony poziom cholesterolu we krwi, co może być przyczyną wczesnej miażdżycy (nawet w wieku dziecięcym), choroby wieńcowej i zawału serca. Na FH chorują mężczyźni i kobiety – niezależnie, czy są homo- czy heterozygotami pod względem zmutowanego genu.
Na podstawie: pl.wikipedia.org/wiki/Hipercholesterolemia_rodzinna
Zobacz oryginalny fragment CKE
Autor i źródło materiału
https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
| 1. | Hipercholesterolemia jest chorobą genetyczną uwarunkowaną przez allel dominujący. | |
| 2. | Przyczyną hipercholesterolemii jest mutacja genowa. | |
| 3. | Hipercholesterolemia jest chorobą sprzężoną z płcią. |
Zobacz oryginalny fragment CKE
Wcześniej zapisana notatka
Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1 – P, 2 – P, 3 – F.
Zobacz oryginalny fragment CKE
Zasady oceniania
1 pkt – za poprawną ocenę wszystkich trzech informacji 0 pkt – za poprawną oceną mniej niż trzech informacji lub odpowiedź niepoprawną, lub odpowiedź niepełną, lub brak odpowiedzi
Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.
Wymagania podstawy programowej
1. Hipercholesterolemia jest chorobą genetyczną uwarunkowaną przez allel dominujący.
W podstawie programowej
Dziedziczenie i podłoże hipercholesterolemii z materiału. Zakres części: 1. Hipercholesterolemia jest chorobą genetyczną uwarunkowaną przez allel dominujący..
- PR:XIV.1.2 — przedstawia dziedziczenie jednogenowe, dwugenowe i wielogenowe (dominacja pełna, dominacja niepełna, kodominacja, współdziałanie dwóch lub większej liczby genów);
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
2. Przyczyną hipercholesterolemii jest mutacja genowa.
W podstawie programowej
Dziedziczenie i podłoże hipercholesterolemii z materiału. Zakres części: 2. Przyczyną hipercholesterolemii jest mutacja genowa..
- PR:XIV.2.5 — przedstawia rodzaje mutacji genowych oraz określa ich skutki;
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
3. Hipercholesterolemia jest chorobą sprzężoną z płcią.
W podstawie programowej
Dziedziczenie i podłoże hipercholesterolemii z materiału. Zakres części: 3. Hipercholesterolemia jest chorobą sprzężoną z płcią..
- PR:XIV.1.7 — przedstawia dziedziczenie cech sprzężonych z płcią;
- PR:OG.III.2 — odczytuje, analizuje, interpretuje i przetwarza informacje tekstowe, graficzne, liczbowe;
Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.
Informacje i źródła zadania
ID zadania: BIO-2015-CZERWIEC-F2015-Z18-1
Organizator: CKE
Wymagania PP2024: PR:XIV.1.2 | PR:OG.III.2 | PR:XIV.2.5 | PR:XIV.1.7
Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 2. Homeostaza organizmu człowieka. Zdający: 3) wymienia przyczyny schorzeń poszczególnych układów [...]. 6. Układ krwionośny. Zdający: 6) analizuje związek pomiędzy dietą i trybem życia a stanem i funkcjonowaniem układu krwionośnego (miażdżyca, zawał serca […]). VI. Genetyka i biotechnologia. 5. Genetyka mendlowska. Zdający: 3) zapisuje i analizuje krzyżówki jednogenowe […] ([…] posługując się szachownicą Punneta) oraz określa prawdopodobieństwo wystąpienia poszczególnych genotypów i fenotypów w pokoleniach potomnych. 6. Zmienność genetyczna. Zdający: 5) rozróżnia mutacje genowe […] i określa ich możliwe skutki.
Działy: Genetyka klasyczna
Procesy: dziedziczenie
Zagadnienia: Wymiana gazowa i krążenie | Dziedziczenie cech | Zmienność organizmów