Zadanie 17.3 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pkt
Materiał źródłowy do zadania

CKE — Materiał do zadania 17 · czerwiec 2015 · Formuła 2015

Badania epidemiologiczne wykazują, że stężenie witaminy D3 lub jej metabolitów u większości dorosłych ludzi jest poniżej prawidłowego poziomu. Witamina ta powstaje w skórze z prowitaminy D pod wpływem promienia ultrafioletowego (UV). Niedobór witaminy D3 lub zaburzenia jej przemian, mogą być przyczyną wielu chorób, takich jak: choroby nowotworowe, sercowo-naczyniowe, krzywica u dzieci, czy osteoporoza polegająca na postępującym ubytku masy kostnej. Przy odpowiedniej ilości tej witaminy w organizmie pula wchłanianych z pokarmów jonów wapniowych wynosi od 30% do 80%, natomiast przy niskim poziomie witaminy D3 jest to jedynie 10–15%, co prowadzi do niedoboru tego pierwiastka w organizmie. Poziom jonów wapniowych we krwi jest regulowany przez hormony – kalcytoninę i parathormon.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Materiał do zadania 17; strona PDF 16
Materiał do zadania 17 · strona PDF 16
Autor i źródło materiału

https://arkusze.pl/maturalne/biologia-2015-czerwiec-matura-rozszerzona.pdf
Oficjalny arkusz egzaminacyjny CKE; pochodzenie i cytowane źródła widoczne w oryginale.

Wykaż związek między niedoborem witaminy D3 w organizmie człowieka a coraz powszechniejszym używaniem kremów z filtrem UV.

Zobacz oryginalny fragment CKE
Zadanie 17.3; strona PDF 16
Zadanie 17.3 · strona PDF 16

Odpowiedź zapisuje się na tym urządzeniu i w tej przeglądarce.

Pokaż odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Kremy z filtrem UV zapobiegają wnikaniu do skóry promieniowania UV, które jest niezbędne do syntezy w skórze (naskórku) witaminy D3 (ze znajdującej się tam prowitaminy).

Zobacz oryginalny fragment CKE
Klucz i zasady oceniania CKE; strona PDF 20
Klucz i zasady oceniania CKE · strona PDF 20

Zasady oceniania

1 pkt – za odpowiedź poprawną uwzględniającą produkcję witaminy D3 w skórze (naskórku) pod wpływem promieniowania UV 0 pkt – za odpowiedź niepoprawną lub brak odpowiedzi

Klucz CKE jest dostępny. Wyjaśnienie i podpowiedzi do tego polecenia są jeszcze w opracowaniu.

Wymagania podstawy programowej

Polecenie 17.3

W podstawie programowej

Promieniowanie UV i synteza witaminy D.

  • PR:XI.2.8.d — przedstawia rolę skóry w syntezie prowitaminy D; wykazuje związek nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV z procesem starzenia się skóry oraz zwiększonym ryzykiem wystąpienia chorób i zmian skórnych.

Przypisanie redakcyjne do podstawy BIO-PP2024; historyczne wymagania CKE pozostają w informacjach o zadaniu.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: BIO-2015-CZERWIEC-F2015-Z17-3

Organizator: CKE

Wymagania PP2024: PR:XI.2.8.d

Wymagania historyczne: V. Budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka. 2. Homeostaza organizmu człowieka. Zdający: 1) przedstawia mechanizmy i narządy odpowiedzialne za utrzymanie wybranych parametrów środowiska wewnętrznego na określonym poziomie [...]. 12. Układ dokrewny. Zdający: 3) wyjaśnia mechanizmy homeostazy (w tym mechanizm sprzężenia zwrotnego ujemnego) i ilustruje przykładami wpływ hormonów na jej utrzymanie.

Działy: Funkcjonowanie zwierząt

Organizmy: człowiek | zwierzęta

Zagadnienia: Regulacja hormonalna

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania