Zadanie 1 — czerwiec 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 01–02.

Dwa pierwiastki oznaczone literami X i E należą do tego samego okresu. Wiadomo, że

w stanie podstawowym:

• atom pierwiastka X ma w zewnętrznej powłoce cztery elektrony sparowane i dwa

niesparowane

• stan energetyczny niesparowanych elektronów atomu pierwiastka X opisują główna liczba

kwantowa 𝑛 = 4 i poboczna liczba kwantowa 𝑙 = 1

• w atomie pierwiastka E liczba elektronów, które mogą brać udział w tworzeniu wiązań, jest

taka sama jak w atomie pierwiastka X, jednak są one rozmieszczone na powłokach

opisanych różnymi wartościami głównej liczby kwantowej 𝑛.

Wpisz do tabeli symbole chemiczne pierwiastków X i E, numer grupy i symbol bloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.

 

Symbol

pierwiastka

Numer

grupy

Symbol bloku

konfiguracyjnego

pierwiastek X

   

pierwiastek E

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z liczb n = 4 i l = 1 rozpoznaj podpowłokę 4p i połącz liczbę elektronów sparowanych oraz niesparowanych.

Podpowiedź 2

Sześć elektronów na powłoce zewnętrznej prowadzi do 4s24p4 i selenu.

Podpowiedź 3

W czwartym okresie znajdź metal z sześcioma elektronami walencyjnymi na 3d i 4s: chrom, grupa 6, blok d.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

PierwiastekSymbolGrupaBlok
XSe (selen)16 (XVI)p
ECr (chrom)6 (VI)d

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli – podanie w odpowiedniej kolejności

symboli pierwiastków X i E oraz dla każdego z nich: numeru grupy i symbolu bloku

konfiguracyjnego.

1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli – podanie symbolu pierwiastka,

numeru grupy i symbolu bloku konfiguracyjnego dla pierwiastka X albo E.

ALBO

– poprawne uzupełnienie dwóch kolumn tabeli – podanie symboli pierwiastków

i numerów grup albo symboli pierwiastków i symboli bloków konfiguracyjnych.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dwa niesparowane elektrony o n = 4 i l = 1 zajmują podpowłokę 4p. Razem z czterema elektronami sparowanymi w zewnętrznej powłoce daje to konfigurację 4s24p4, charakterystyczną dla selenu: grupa 16, blok p.

Pierwiastek E z tego samego okresu ma sześć elektronów mogących tworzyć wiązania, rozmieszczonych na dwóch powłokach. Jest nim chrom o konfiguracji walencyjnej 3d54s1: grupa 6, blok d. Dla Cr uwzględniamy rzeczywistą konfigurację podstawową, a nie uproszczone przewidywanie 3d44s2.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

PierwiastekSymbolGrupaBlok
XSe (selen)16 (XVI)p
ECr (chrom)6 (VI)d
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_06_dodatkowy_01

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania