Zadanie 18 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego do probówek I i II

Zadanie 18 — materiał graficzny CKE, s. 18, element 2.

z wodnymi roztworami pewnych substancji dodano jeden, ten sam odczynnik.

W obu probówkach zaszły reakcje utleniania i redukcji. Po zakończeniu

doświadczenia wygląd zawartości obu probówek był taki sam, co pokazano na

zdjęciu.

Uzupełnij schemat przeprowadzonego doświadczenia. Zaznacz wzory substancji, których wodne roztwory znajdowały się w probówkach I i II, oraz wzór odczynnika dodanego do obu probówek.

Zadanie 18 — materiał graficzny CKE, s. 18, element 1.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj brunatny osad jako MnO2 i wybierz odczynnik zawierający mangan na wyższym stopniu utlenienia.

Podpowiedź 2

W pierwszej probówce potrzebny jest reduktor SO32−, a w drugiej jon Mn2+ zdolny do synproporcjonowania.

Podpowiedź 3

Zaznacz wspólnie KMnO4, w probówce I K2SO3, a w II MnSO4; w obu procesach powstaje Mn(IV).

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Wybrane odczynniki według zaznaczeń CKE: KMnO4(aq) jako wspólny dodany odczynnik, K2SO3(aq) w probówce I i MnSO4(aq) w probówce II.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów substancji i wzoru odczynnika.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Brunatny osad w obu probówkach wskazuje na MnO2, więc wspólnym odczynnikiem jest KMnO4. W probówce I K2SO3 dostarcza reduktora: siarka(IV) utlenia się do siarki(VI), a Mn(VII) redukuje się do Mn(IV).

W probówce II używamy MnSO4; mangan(II) i mangan(VII) tworzą wspólny pośredni stopień +IV, co jest synproporcjonowaniem. Wybór samego kwasu lub KNO3 nie zapewniałby obu opisanych reakcji redoks. O doborze zestawu decydują jednocześnie barwa osadu i możliwość wymiany elektronów w każdej probówce.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Wybrane odczynniki według zaznaczeń CKE: KMnO4(aq) jako wspólny dodany odczynnik, K2SO3(aq) w probówce I i MnSO4(aq) w probówce II.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_18

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania