Zadanie 9.2 — maj 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 09.

Przeprowadzono doświadczenie, w którym do dwóch probówek z wodnym roztworem

Na2SO3 dodano:

• do probówki 1. – kilka kropel roztworu fenoloftaleiny

• do probówki 2. – nadmiar stężonego HCl(aq).

Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną zaobserwowanych zmian.

Obserwacje: …

Równanie reakcji: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Powiąż zakwaszenie roztworu siarczanu(IV) z wydzielaniem bezbarwnego gazu i nazwij ten gaz.

Podpowiedź 2

Usuń z równania jony Na+ oraz Cl−, a produkty zapisz jako SO2 i wodę.

Podpowiedź 3

Zbilansuj dwa protony na jeden SO32− i sprawdź zerowy ładunek obu stron równania.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Obserwacje: wydziela się bezbarwny gaz / są widoczne pęcherzyki gazu / u wylotu probówki jest wyczuwalny charakterystyczny zapach.

2H3O+ + SO32− → 3H2O + SO2

Inne warianty CKE:

2H+ + SO32− → H2O + SO2
H3O+ + HSO3− → 2H2O + SO2
H+ + HSO3− → H2O + SO2

CKE nie uznaje zapisu prowadzącego do H2SO3 albo SO2 · H2O.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania

reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po dodaniu nadmiaru HCl obserwujemy wydzielanie pęcherzyków bezbarwnego gazu. Zakwaszenie roztworu siarczanu(IV) prowadzi do powstania SO2 i wody, co opisuje równanie jonowe skrócone SO32− + 2H+ → SO2 + H2O.

Równoważny zapis z jonami oksoniowymi ma po stronie substratów 2H3O+, a po stronie produktów 3H2O i SO2. Jony Na+ i Cl− są jonami obserwatorami. W odpowiedzi trzeba pokazać gazowy produkt przemiany, ponieważ sam zapis powstania H2SO3 nie opisuje zaobserwowanego efektu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Obserwacje: wydziela się bezbarwny gaz / są widoczne pęcherzyki gazu / u wylotu probówki jest wyczuwalny charakterystyczny zapach.

2H3O+ + SO32− → 3H2O + SO2

Inne warianty CKE:

2H+ + SO32− → H2O + SO2
H3O+ + HSO3− → 2H2O + SO2
H+ + HSO3− → H2O + SO2

CKE nie uznaje zapisu prowadzącego do H2SO3 albo SO2 · H2O.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_05_glowny_09.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania