Źródło
Informacja do zadań 30–31.
Przeprowadzono doświadczenie z udziałem trzech różnych związków chemicznych –
umownie oznaczonych literami A, B i C – wybranych spośród następujących:
etanal … etano-1,2-diol … metanol … propano-1,2,3-triol
Stosunek masowy węgla do tlenu mC : mO w związku B jest równy 3 : 4.
Przebieg doświadczenia zilustrowano na poniższym schemacie.

Zaobserwowano, że klarowny szafirowy roztwór powstał tylko w probówce II.
Rozstrzygnij, czy na podstawie opisu obserwowanych zmian w probówce II oraz informacji o stosunku masowym węgla do tlenu w związku B można jednoznacznie zidentyfikować związek B. Uzasadnij swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Spośród podanych związków wybierz te, które mają sąsiadujące grupy OH i tworzą szafirowy kompleks z Cu(II).
Podpowiedź 2
Oblicz stosunek mas węgla do tlenu oddzielnie dla etano-1,2-diolu i propano-1,2,3-triolu.
Podpowiedź 3
Porównaj 24:32 oraz 36:48; oba stosunki upraszczają się do 3:4, więc sprawdź jednoznaczność identyfikacji.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nie. Powstanie szafirowego roztworu wskazuje na alkohol polihydroksylowy: etano-1,2-diol albo propano-1,2,3-triol. Oba mają taki sam stosunek masowy węgla do tlenu, więc podane informacje nie identyfikują związku B jednoznacznie.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Szafirowy roztwór z Cu(OH)2 wskazuje w tym zestawie na alkohol mający sąsiadujące grupy OH. Warunek spełniają zarówno etano-1,2-diol, jak i propano-1,2,3-triol.
Dodatkowa informacja o stosunku masowym nie rozstrzyga wyboru: dla diolu mC:mO = 24:32 = 3:4, a dla triolu 36:48 = 3:4. Dwa różne związki spełniają więc oba kryteria jednocześnie. Odpowiedź brzmi „nie”; uzasadnienie powinno wskazywać obie możliwe substancje oraz zgodność obu stosunków masowych.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Nie. Powstanie szafirowego roztworu wskazuje na alkohol polihydroksylowy: etano-1,2-diol albo propano-1,2,3-triol. Oba mają taki sam stosunek masowy węgla do tlenu, więc podane informacje nie identyfikują związku B jednoznacznie.