Poniżej przedstawiono wzory trzech izomerycznych amin oznaczonych numerami I, II i III.
I II III

3 °C, 36 °C, 47 °C.
Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2004 oraz www.sigmaaldrich.com
Przyporządkuj aminom I–III wartości ich temperatury wrzenia.
I: … II: … III: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj liczbę wiązań N–H w aminach I, II i III, zamiast kierować się samą masą molową.
Podpowiedź 2
Rozważ możliwość tworzenia wiązań wodorowych między cząsteczkami czystej aminy i wpływ ich budowy.
Podpowiedź 3
Przyporządkuj najwyższą temperaturę aminie I, pośrednią II, a najniższą III: 47 °C, 36 °C i 3 °C.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
| Amina | I | II | III |
|---|---|---|---|
| Temperatura wrzenia | 47 °C | 36 °C | 3 °C |
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne przyporządkowanie temperatur wrzenia amin.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wszystkie trzy aminy mają ten sam wzór sumaryczny, lecz różnią się liczbą wiązań N–H i budową cząsteczek. Amina pierwszorzędowa I ma grupę NH2 i najsilniejsze z rozpatrywanych oddziaływania międzycząsteczkowe, więc przypisujemy jej 47 °C.
Amina drugorzędowa II ma jedno wiązanie N–H i wrze w 36 °C. Amina trzeciorzędowa III nie ma wiązania N–H, zatem jej cząsteczki nie są donorami wiązań wodorowych między sobą; odpowiada jej 3 °C. Sama wolna para azotu nie zapewnia roli donora.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
| Amina | I | II | III |
|---|---|---|---|
| Temperatura wrzenia | 47 °C | 36 °C | 3 °C |