Zadanie 27 — przykladowy 2023 — Formuła 2023

Formuła 2023rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 27–28.

Poniżej przedstawiono wzór estru, w którego cząsteczkach są obecne dwa asymetryczne

atomy węgla – oznaczone gwiazdką:

Informacja wspólna 27-28 — materiał graficzny CKE, s. 22, element 1.

W laboratorium przeprowadzono reakcję, w której racemiczną mieszaninę kwasu

2-chloropropanowego (równomolową mieszaninę obu enancjomerów) poddano reakcji

estryfikacji z jednym z enancjomerów 2-metylobutan-1-olu. W wyniku tej reakcji otrzymano

dwa rodzaje estrów.

Rozstrzygnij, czy otrzymane estry są względem siebie enancjomerami. Uzasadnij odpowiedź.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zaznacz oddzielnie centrum stereogeniczne pochodzące od kwasu i centrum pochodzące od alkoholu.

Podpowiedź 2

Mieszanina kwasu daje dwie konfiguracje pierwszego centrum, a pojedynczy enancjomer alkoholu utrzymuje konfigurację drugiego.

Podpowiedź 3

Sprawdź warunek enancjomerii przy dwóch centrach: czy konfiguracja jest przeciwna w obu, czy tylko w jednym?

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nie. W cząsteczkach otrzymanych estrów jedno centrum stereogeniczne, w części pochodzącej od kwasu, ma konfigurację przeciwną, a centrum w części pochodzącej od alkoholu ma taką samą konfigurację. Otrzymane estry są diastereoizomerami.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W estryfikacji uczestniczą oba enancjomery kwasu, ale tylko jeden enancjomer alkoholu. Dlatego otrzymane estry różnią się konfiguracją centrum stereogenicznego w części kwasowej, natomiast w części alkoholowej mają tę samą konfigurację.

Aby dwie takie cząsteczki były enancjomerami, przeciwna musiałaby być konfiguracja obu centrów, bo odpowiadałyby sobie jako nienakładalne odbicia lustrzane. Tutaj warunek ten nie jest spełniony. Estry są diastereoizomerami; uzasadnienie należy oprzeć na porównaniu obu centrów, a nie samej liczbie izomerów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nie. W cząsteczkach otrzymanych estrów jedno centrum stereogeniczne, w części pochodzącej od kwasu, ma konfigurację przeciwną, a centrum w części pochodzącej od alkoholu ma taką samą konfigurację. Otrzymane estry są diastereoizomerami.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2023_2023_00_przykladowy_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania