Źródło
Informacja do zadań 22.
O dwóch węglowodorach A i B, z których każdy ma wzór sumaryczny C6H12, wiadomo, że:
• węglowodór A powstaje w wyniku reakcji między 3-bromo-2,2-dimetylobutanem
a alkoholowym roztworem wodorotlenku sodu przebiegającej w podwyższonej
temperaturze;
• węglowodór B, będący alkanem cyklicznym, powstaje w reakcji zachodzącej pomiędzy
dibromopochodną heksanu a cynkiem, a w jego cząsteczce obecny jest jeden
trzeciorzędowy atom węgla połączony m.in. z grupą metylową.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji otrzymywania węglowodoru A.
Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozrysuj 3-bromo-2,2-dimetylobutan i zaznacz oba atomy węgla sąsiadujące z węglem związanym z bromem.
Podpowiedź 2
Sprawdź, który z sąsiednich atomów węgla ma wodór potrzebny do eliminacji; atom C2 go nie ma.
Podpowiedź 3
Utwórz wiązanie podwójne od strony końcowej grupy metylowej i dopisz OH−, Br− oraz H2O do bilansu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne zapisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Alkoholowy roztwór NaOH i ogrzewanie wskazują na eliminację HBr z bromopochodnej. Trzeba sprawdzić oba atomy węgla sąsiadujące z atomem węgla związanym z Br. Atom C2 jest czwartorzędowy i nie ma wodoru, więc odłączenie H jest możliwe tylko od końcowej grupy metylowej C4.
Powstaje 3,3-dimetylobut-1-en. W równaniu jonowym skróconym po stronie substratów występuje OH−, a po stronie produktów, obok alkenu, Br− i H2O. Zachowujemy szkielet węglowy i stosujemy wzory półstrukturalne.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
