Źródło
Informacja do zadań 17–18.
Kolorymetria jest metodą analizy chemicznej stosowaną do oznaczania małych stężeń
substancji, których roztwory są barwne, na podstawie porównania intensywności barwy
roztworu badanego i roztworu wzorcowego o znanym stężeniu. Intensywność zabarwienia
roztworu zależy od absorpcji promieniowania elektromagnetycznego o określonej długości
fali z zakresu światła widzialnego. Miarą absorpcji jest wielkość zwana absorbancją –
oznaczana literą A. Absorbancja, jaką wykazuje dany roztwór, jest wprost proporcjonalna do
stężenia barwnego składnika tego roztworu.
Źródło
Informacja do zadań 18.
Kolorymetryczne oznaczenie bardzo małych ilości miedzi(II) można wykonać, jeżeli zmierzy
się absorbancję roztworu kompleksu miedzi(II) z dietyloditiokarbaminianem, w skrócie
oznaczanego wzorem Cu(DDTK)2. Ten związek słabo rozpuszcza się w wodzie, ale dobrze –
w rozpuszczalnikach organicznych. W drugiej z tych sytuacji powstaje roztwór o barwie
żółtobrunatnej.
Aby wyznaczyć masę miedzi w próbce badanego wodnego roztworu zawierającego jony
miedzi(II), do tego roztworu dodano roztwór dietyloditiokarbaminianu sodu NaDDTK.
Następnie otrzymaną mieszaninę wytrząsano z rozpuszczalnikiem organicznym,
co spowodowało, że obecny w wodzie Cu(DDTK)2 przeszedł ilościowo do fazy organicznej.
Wszystkie porcje roztworu Cu(DDTK)2 w rozpuszczalniku organicznym połączono
i uzupełniono tym rozpuszczalnikiem do objętości 25 cm3. Metodą kolorymetryczną
wyznaczono stężenie miedzi(II) w badanym roztworze, które było równe 3,50·10−5 mol·dm−3.
Na podstawie: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/analiza-kolorymetryczna;3924039.html [dostęp 06.10.2017], B. Jankiewicz, B. Ptaszyński, A. Turek, Polish Journal of Environmental Studies, Vol. 8, Nr 1 (1999).
Napisz nazwę metody, za pomocą której wyodrębniono kompleks miedzi(II) z roztworu wodnego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyszukaj w opisie czynność, podczas której kompleks przechodzi z wody do rozpuszczalnika organicznego.
Podpowiedź 2
Metoda wykorzystuje różną rozpuszczalność tej samej substancji w dwóch oddzielanych fazach ciekłych.
Podpowiedź 3
Nazwij przenoszenie substancji między fazami ciekłymi: jest to ekstrakcja.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Ekstrakcja.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie nazwy metody rozdzielania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Opis dotyczy ekstrakcji: substancję przeniesiono z jednej fazy ciekłej do drugiej dzięki różnicy rozpuszczalności. Kompleks Cu(DDTK)2 słabo rozpuszcza się w wodzie, natomiast dobrze w rozpuszczalniku organicznym.
Wytrząsanie ułatwia kontakt faz i przechodzenie kompleksu do fazy organicznej, którą następnie oddziela się od wodnej. O nazwie metody decyduje właśnie taki podział substancji między rozpuszczalniki; pomiar absorbancji jest późniejszym etapem oznaczenia jej ilości.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Ekstrakcja.