Zadanie 27 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Kapsaicyna,którejwzórprzedstawionoponiżej,jestodpowiedzialnazaostrysmakpapryki

chili.

Zadanie 27 — materiał graficzny CKE, s. 28, element 1.

Ten związek w określonych warunkach, pod wpływem nadmiaru pewnego odczynnika,

hydrolizuje. Produktem tej reakcji jest m.in. związek o wzorze:

Zadanie 27 — materiał graficzny CKE, s. 28, element 2.

a) Z podanych odczynników wybierz ten, którego użyto do reakcji hydrolizy kapsaicyny, i zaznacz jego wzór.

HCl(aq) … NaCl(aq) … FeCl3(aq) … NaOH(aq)

b) Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) lub uproszczony jonu – drugiego produktu organicznego hydrolizy kapsaicyny.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Stan jonowy pokazanego produktu ujawnia zasadowe środowisko. Znajdź wiązanie amidowe, które zostaje rozcięte.

Podpowiedź 2

Wybierz NaOH. Po stronie karbonylowej amidu powstaje karboksylan z zachowanym łańcuchem nienasyconym.

Podpowiedź 3

Zaznacz NaOH i narysuj drugi produkt jako anion 8-metylonon-6-enianowy z COO− na końcu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odczynnik: NaOH (aq).

Odpowiedź CKE: drugi produkt hydrolizy kapsaicyny

Zasady oceniania

2 pkt – zaznaczenie poprawnego odczynnika oraz poprawne narysowanie wzoru drugiego

produktu hydrolizy.

1 pkt – zaznaczenie poprawnego odczynnika oraz błędny wzór drugiego produktu hydrolizy

albo brak wzoru.

ALBO

– błędny wybór odczynnika albo brak wyboru oraz poprawny wzór drugiego produktu

hydrolizy.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Produkt pokazany w treści ma fenolanowy O− i wolną NH2, co wskazuje na hydrolizę w nadmiarze NaOH. Rozcięciu ulega wiązanie amidowe kapsaicyny. Fragment aromatyczny daje wskazaną aminę z odprotonowaną fenolową OH, natomiast druga część tworzy anion 8-metylonon-6-enianowy.

Narysuj karboksylan z dziewięciowęglowym łańcuchem głównym, C=C między C6 i C7 oraz metylem przy C8. Zachowaj położenie wiązania podwójnego z grafiki. Nie wpisuj wolnego kwasu, bo w zasadowym środowisku występuje COO−.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odczynnik: NaOH (aq).

Odpowiedź CKE: drugi produkt hydrolizy kapsaicyny
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_27

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania