Zadanie 18 — czerwiec 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Zadanie uczniów polegało na zaprojektowaniu doświadczenia, za pomocą którego można

otrzymać osad siarczku żelaza(II). Uczniowie przedstawili dwa projekty zgodne ze

schematem:

Zadanie 18 — materiał graficzny CKE, s. 18, element 1.

Po wykonaniu – zgodnie z zaproponowanymi projektami – doświadczenia okazało się, że

osad siarczku żelaza(II) powstał tylko w jednej probówce.

Napisz,w którejprobówce(IalboII)powstałosad siarczkużelaza(II).Uzasadnij odpowiedź. Odwołajsiędostężeńjonów niezbędnychdopowstaniaosaduw obu probówkach.

Osad powstał w probówce: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Do powstania FeS potrzebne są wolne Fe2+ i S2− w dostatecznym stężeniu.

Podpowiedź 2

Słaba, dwustopniowa dysocjacja H2S daje znacznie mniej S2− niż roztwór użytej soli siarczkowej.

Podpowiedź 3

Wskaż probówkę II i odwołaj się do przekroczenia iloczynu rozpuszczalności tylko przy większym [S2−].

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Osad powstał w probówce: II.

Przykładowe uzasadnienie CKE: W wyniku dwustopniowej dysocjacji H2S otrzymano zbyt małe stężenie jonów siarczkowych i wartość iloczynu rozpuszczalności nie została przekroczona.

ALBO: Siarczek amonu jest solą, która ulega dysocjacji w 100%. Stężenie jonów siarczkowych będzie wyższe niż w przypadku dysocjacji H2S.

Zasady oceniania

2 pkt – poprawny numer doświadczenia oraz poprawne uzasadnienie.

1 pkt – napisanie poprawnego numeru doświadczenia oraz błędne uzasadnienie albo brak

uzasadnienia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Warunkiem strącenia FeS jest przekroczenie iloczynu rozpuszczalności przez [Fe2+][S2−]. H2S jest słabym kwasem i jego dwustopniowa dysocjacja daje w probówce I zbyt małe stężenie S2−.

Roztwór siarczku amonu w probówce II zapewnia wyższe dostępne stężenie jonów siarczkowych i umożliwia wytrącenie osadu. Wskazujemy II, porównując stężenia obu niezbędnych jonów. Nie utożsamiamy analitycznego stężenia H2S z [S2−]; w soli także występują równowagi hydrolizy, ale nie zmieniają wskazanego porównania w warunkach zadania.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Osad powstał w probówce: II.

Przykładowe uzasadnienie CKE: W wyniku dwustopniowej dysocjacji H2S otrzymano zbyt małe stężenie jonów siarczkowych i wartość iloczynu rozpuszczalności nie została przekroczona.

ALBO: Siarczek amonu jest solą, która ulega dysocjacji w 100%. Stężenie jonów siarczkowych będzie wyższe niż w przypadku dysocjacji H2S.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_06_dodatkowy_18

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania