Źródło
Informacja do zadań 14–17.
Kwas tiosiarkowy (kwas trioksotiosiarkowy) to związek o wzorze H2S2O3. Wartości jego stałych dysocjacji wynoszą – odpowiednio – Ka1 = 0,25 i Ka2 = 1,82 · 10−2.
Jon S2O32− ma strukturę analogiczną do jonu SO42−. Poniżej przedstawiono jeden z możliwych wzorów elektronowych opisujących strukturę tego anionu.

Kwas tiosiarkowy jest substancją nietrwałą, w przeciwieństwie do jego soli – tiosiarczanów. Tiosiarczan sodu można otrzymać w wyniku ogrzewania wodnego roztworu Na2SO3 z zawiesiną koloidalnej siarki. Zachodzi wówczas reakcja opisana równaniem:
Ten związek krystalizuje z roztworu jako sól uwodniona.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018; C. Housecroft, A. Sharpe, Inorganic chemistry, Harlow 2018.
Tiosiarczan sodu reaguje z bromem i jest stosowany do jego neutralizacji. Reakcja zachodzi zgodnie ze schematem:
a) Uzupełnij schemat. Wpisz liczbę elektronów pobranych oraz liczbę elektronów oddanych przez 1 mol substratu. Wartości zapisz z odpowiednim znakiem (+, −).

b) Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz łączną zmianę stopni utlenienia obu atomów S. Każdy Br2 może przyjąć dwa elektrony.
Podpowiedź 2
Tiosiarczan oddaje osiem elektronów, dlatego redukują się cztery cząsteczki Br2.
Podpowiedź 3
Wpisz −8e− i +2e−; współczynniki równania to 1, 4, 5, 2, 10, 8.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
a) Przy przemianie S2O32− w SO42−: −8e−; przy przemianie Br2 w Br−: +2e−.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz sumarycznego
równania reakcji we właściwej formie.
1 pkt – poprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz niepoprawne
napisanie sumarycznego równania reakcji albo brak sumarycznego równania reakcji
ALBO
– niepoprawne napisanie liczby𝒆− oddawanych i przyjmowanych oraz poprawne
napisanie sumarycznego równania reakcji we właściwej formie.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W jednym S2O32− suma stopni utlenienia dwóch S wynosi IV, a w dwóch SO42− wynosi XII. Jon oddaje więc osiem elektronów, co zapisujemy −8e− w schemacie. Br2 przyjmuje dwa elektrony do 2Br−, czyli +2e−.
Potrzebne są cztery Br2 na jeden tiosiarczan. Po uzupełnieniu H i O otrzymujemy S2O32− + 4Br2 + 5H2O → 2SO42− + 10H+ + 8Br−. Nie przypisuj obu siarkom jednakowego lokalnego stopnia utlenienia; do sumarycznego bilansu wystarcza ich suma.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
a) Przy przemianie S2O32− w SO42−: −8e−; przy przemianie Br2 w Br−: +2e−.