Zadanie 25.1 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 25.

Benzokaina to ester etylowy kwasu 4-aminobenzoesowego CH3

Informacja wspólna 25 — materiał graficzny CKE, s. 24, element 1.

(4-aminobenzenokarboksylowego) o wzorze podanym obok.

Benzokaina jest ciałem stałym, słabo rozpuszczalnym w wodzie.

Do probówki z benzokainą dodano kwas solny i zaobserwowano powstanie klarownego

roztworu.

Wyjaśnij, dlaczego po dodaniu kwasu solnego zaobserwowano opisane zmiany. Załóż, że w warunkach prowadzenia doświadczenia nie zachodzi hydroliza estru.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Znajdź zasadową grupę benzokainy. Założenie zadania wyklucza hydrolizę estru.

Podpowiedź 2

NH2 przyjmuje proton i tworzy rozpuszczalną sól z jonem chlorkowym.

Podpowiedź 3

Wyjaśnij powstanie kationu benzokainy z NH3+ i lepiej rozpuszczalnej soli, prowadzące do klarownego roztworu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Przykładowe rozwiązania CKE:

  • Po dodaniu kwasu solnego zachodzi reakcja i powstaje roztwór soli benzokainy. Ta sól ma budowę jonową i jest rozpuszczalna w wodzie.
  • Grupa aminowa z benzokainy przyłącza H+, czego rezultatem jest utworzenie rozpuszczalnej w wodzie soli.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Benzokaina ma grupę aminową zdolną przyjąć H+. Po dodaniu HCl powstaje kation z NH3+ i sól o jonowej budowie, lepiej rozpuszczalna w wodzie niż obojętny ester.

Zanik fazy stałej i klarowny roztwór wynikają więc z protonowania, nie z hydrolizy, którą polecenie wyklucza. Grupa estrowa i układ para podstawników pozostają zachowane. Powiąż w wyjaśnieniu zasadowość NH2, powstanie jonów oraz zmianę rozpuszczalności; samo stwierdzenie „benzokaina się rozpuszcza” powtarza obserwację bez jej przyczyny.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Przykładowe rozwiązania CKE:

  • Po dodaniu kwasu solnego zachodzi reakcja i powstaje roztwór soli benzokainy. Ta sól ma budowę jonową i jest rozpuszczalna w wodzie.
  • Grupa aminowa z benzokainy przyłącza H+, czego rezultatem jest utworzenie rozpuszczalnej w wodzie soli.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_25.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania