Zadanie 16.1 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16.

Źródłem informacji o budowie związku jest m.in. indeks niedoboru wodoru, czyli liczba równa

sumarycznejliczbiepierścieniiliczbiewiązań𝜋 wstrukturzezwiązkuorganicznego. Wartość

indeksu to także liczba cząsteczek wodoru, które należy dodać do cząsteczki danego

związku organicznego, aby przekształcić ją w acykliczną cząsteczkę nasyconą.

Na podstawie:T.W.G. Solomons, C.B. Fryhle, S.A. Snyder, Chemia organiczna,Warszawa 2022.

Uzupełnij tabelę. Wpisz wartości indeksu niedoboru wodoru dla dwóch węglowodorów: cykloheksanu i heks-1-enu.

 

Cykloheksan

Heks-1-en

Indeks niedoboru wodoru

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastosuj definicję obejmującą pierścienie i wiązania π. Nasycenie nie oznacza automatycznie indeksu zero.

Podpowiedź 2

Cykloheksan wnosi jeden pierścień, a heks-1-en jedno π.

Podpowiedź 3

W obu komórkach wpisz 1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

CykloheksanHeks-1-en
Indeks niedoboru wodoru11

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Indeks niedoboru wodoru jest sumą pierścieni i wiązań π. Cykloheksan ma jeden pierścień i żadnego wiązania π, więc indeks wynosi 1.

Heks-1-en jest acykliczny, ale ma jedno wiązanie podwójne zawierające jedno π, więc również otrzymujemy 1. Oba związki mają wzór C6H12, mniejszą o dwa liczbę H od acyklicznego nasyconego C6H14. Nie wpisujemy zera dla cykloheksanu tylko dlatego, że jest nasycony: zamknięcie pierścienia także zwiększa indeks.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

CykloheksanHeks-1-en
Indeks niedoboru wodoru11
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_16.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania