Zadanie 10 — maj 2026 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony3 pktOczekuje na przegląd podstawy

W pewnym hydracie siarczanu(VI) kobaltu(II) masa tlenu stanowi 62,6 % masy tego

związku. Rozpuszczalność tego hydratu w temperaturze 70 °C wynosi 67,0 g w 100 g H2O.

Na podstawie: Merck KGaA, Tabela rozpuszczalności […], 2025 (sigmaaldrich.com).

Na podstawie obliczeń ustal, ile moli wody zawiera jeden mol opisanego hydratu, i napisz wzór tej soli. Rozstrzygnij, czy można całkowicie rozpuścić 𝟏 𝐦𝐨𝐥 tego hydratu w 𝟒𝟎𝟎 𝐠 wody w temperaturze 𝟕𝟎 °𝐂. Uzasadnij odpowiedź. Przyjmij, że masa molowa siarczanu(VI) kobaltu(II) jest równa 𝑴= 𝟏𝟓𝟓 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏.

Obliczenia:

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zapisz masę molową hydratu i łączną masę tlenu jako funkcje x. Nie pomijaj tlenu SO4.

Podpowiedź 2

Rozwiąż udział masowy 0,626, a potem porównaj masę mola z 268 g możliwymi do rozpuszczenia.

Podpowiedź 3

Podaj CoSO4·7H2O i „nie”, ponieważ 281 g przekracza rozpuszczalność 268 g w 400 g wody.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

(64 + 16x)/(155 + 18x) = 0,626, skąd x = 7. CoSO4 · 7H2O, M = 281 g · mol−1. W 400 g wody można rozpuścić 4 · 67,0 = 268,0 g hydratu, czyli mniej niż 281 g. Nie można całkowicie rozpuścić jednego mola. Potrzeba około 419,4 g wody.

Zasady oceniania

3 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, obliczenie

poprawnej wartości liczby moli wody w hydracie, napisanie poprawnego wzoru

hydratu oraz napisanie poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia

popartego obliczeniami.

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych

ALBO

– zastosowanie poprawnej metody, obliczenie poprawnej wartości liczby moli wody

w hydracie, ale błędne napisanie wzoru albo brak wzoru hydratu oraz napisanie

poprawnego rozstrzygnięcia i poprawnego uzasadnienia popartego obliczeniami

ALBO

– zastosowanie poprawnej metody, obliczenie poprawnej wartości liczby moli wody

w hydracie, napisanie poprawnego wzoru hydratu, ale napisanie błędnego

rozstrzygnięcia i uzasadnienia albo ich brak.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń, obliczenie

poprawnej wartości liczby moli wody w hydracie, napisanie błędnego wzoru albo brak

wzoru hydratu oraz napisanie błędnego rozstrzygnięcia i uzasadnienia albo ich brak

ALBO

– zastosowanie poprawnej metody, popełnienie błędów rachunkowych prowadzące do

błędnej wartości liczby moli wody w hydracie, napisanie wzoru hydratu oraz

napisanie błędnego rozstrzygnięcia i uzasadnienia albo ich brak.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dla hydratu CoSO4·xH2O masa tlenu w molu wynosi 64+16x, a masa całego mola 155+18x. Równanie (64+16x)/(155+18x) = 0,626 daje x około 7, czyli CoSO4·7H2O o M = 281 g·mol−1.

Z danych rozpuszczalności w 400 g wody można rozpuścić 4·67,0 = 268 g hydratu. To mniej niż jeden mol, więc odpowiadamy „nie”. Uwzględnij w liczniku także cztery atomy tlenu grupy siarczanowej, nie tylko tlen wody krystalizacyjnej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

(64 + 16x)/(155 + 18x) = 0,626, skąd x = 7. CoSO4 · 7H2O, M = 281 g · mol−1. W 400 g wody można rozpuścić 4 · 67,0 = 268,0 g hydratu, czyli mniej niż 281 g. Nie można całkowicie rozpuścić jednego mola. Potrzeba około 419,4 g wody.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2026_05_glowny_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania