Źródło
Informacja do zadań 27.
Aminokwasy, które w cząsteczkach zawierają pierwszorzędową grupę aminową, ulegają
reakcji z kwasem azotowym(III). Tę przemianę ilustruje schemat:

Na podstawie: L. Kłyszejko-Stefanowicz, Ćwiczenia rachunkowe z biochemii, Warszawa 2011.
Aminokwasy zawierające w cząsteczkach pierścień aromatyczny reagują z kwasem
azotowym(V). Przebieg reakcji tyrozyny z kwasem azotowym(V) przedstawia równanie:

Na podstawie: A. Polanowski, Laboratorium z biochemii, Wrocław 2011.
Napisz równanie reakcji waliny z kwasem azotowym(III). Zastosuj wzory półstrukturalne
(grupowe) związków organicznych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj ogólny schemat reakcji aminokwasu z HNO2. Zmiana dotyczy NH2, nie COOH.
Podpowiedź 2
Podstaw OH w miejsce NH2 waliny, zachowując rozgałęzienie izopropylowe przy Cα.
Podpowiedź 3
Narysuj walina + HNO2 → kwas 2-hydroksy-3-metylobutanowy + N2 + H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Walina ma pierwszorzędową grupę aminową przy węglu α. Reakcja z HNO2 zastępuje ją grupą OH, z wydzieleniem N2 i powstaniem H2O. Produktem organicznym jest kwas 2-hydroksy-3-metylobutanowy, z niezmienionym szkieletem i grupą COOH.
Równanie ma współczynniki 1:1:1:1:1 dla aminokwasu, HNO2, hydroksykwasu, N2 i H2O. Nie usuwamy węgla grupy karboksylowej ani nie mylimy tej przemiany z nitrowaniem pierścienia przez HNO3. Zastosuj wzory półstrukturalne zgodnie z kluczem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
