Zadanie 13 — czerwiec 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 13–15.

Roztwory zawierające porównywalne stężenia kwasu Brønsteda i zasady z nim sprzężonej są

nazywane roztworami buforowymi. Wartość pH buforu nieznacznie się zmienia podczas

dodawania niewielkich ilości mocnych kwasów lub mocnych zasad. Działanie buforu pH

polega na tym, że po dodaniu niewielkich ilości mocnego kwasu składnik buforu będący

zasadą Brønsteda reaguje z jonami H3O+, a po dodaniu mocnej zasady kwas Brønsteda

reaguje z jonami OH−. Stężenie jonów H3O+ w roztworze buforowym zmienia się zgodnie

z równaniem:

[H3O+] = Ka ∙ ck

cs

gdzie: ck – stężenie kwasu Brønsteda w roztworze buforowym, cs– stężenie zasady

Brønsteda w roztworze buforowym.

Bufor mrówczanowy jest wodnym roztworem zawierającym kwas mrówkowy (metanowy) i sól

tego kwasu i mocnej zasady.

Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji, które zachodzą w buforze mrówczanowym po dodaniu niewielkiej ilości mocnego kwasu (równanie I) i mocnej zasady (równanie II).

Równanie I:

Równanie II:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W buforze zasada sprzężona zużywa dodany kwas, a słaby kwas zużywa dodaną zasadę.

Podpowiedź 2

Po H3O+ powstaje więcej HCOOH; po OH− więcej HCOO−. W obu przypadkach tworzy się woda.

Podpowiedź 3

Zapisz protonowanie mrówczanu przez H3O+ oraz HCOOH + OH− → HCOO− + H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

I: HCOO− + H3O+ → HCOOH + H2O
II: HCOOH + OH− → HCOO− + H2O

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego z równań reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Bufor zawiera kwas mrówkowy i sprzężony z nim anion mrówczanowy. Po dodaniu mocnego kwasu anion wiąże H3O+, tworząc słaby kwas i wodę. Po dodaniu mocnej zasady kwas mrówkowy oddaje proton OH−, tworząc mrówczan i wodę.

Obie reakcje zmniejszają ilość wprowadzonych jonów odpowiedzialnych za gwałtowną zmianę pH. Zapisz równania jonowe skrócone zgodne z kluczem; kation soli buforowej pomijamy. Działanie jest ograniczone ilością składników, dlatego zadanie mówi o niewielkich dodatkach mocnego kwasu lub zasady.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

I: HCOO− + H3O+ → HCOOH + H2O
II: HCOOH + OH− → HCOO− + H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_06_dodatkowy_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania