Zadanie 28.1 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 28.

W jednej z metod syntezy 𝛼-aminokwasów pierwszym etapem jest reakcja kwasu

karboksylowego z bromem. W obecności fosforu i w odpowiednich warunkach jeden

z atomów wodoru przy atomie węgla 𝛼 w cząsteczce kwasu jest zastępowany przez

atom bromu. W drugim etapie, pod działaniem stężonego wodnego roztworu amoniaku,

następuje wymiana atomu bromu na grupę aminową. W efekcie powstaje sól amonowa

odpowiedniego aminokwasu.

Przeprowadzono ciąg przemian, w wyniku których z kwasu propanowego (propionowego)

powstał związek B.

Informacja do zadania 28. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 30.

nadmiar NH3 (aq)

kwas propanowy związek A związek B

reakcja 2.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 1. Zastosuj wzory półstrukturalne

(grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oznacz węgiel α, czyli sąsiadujący z węglem grupy COOH.

Podpowiedź 2

Podstaw jeden H przy C2 przez Br. Drugi atom bromu tworzy HBr.

Podpowiedź 3

Narysuj kwas propanowy + Br2 → kwas 2-bromopropanowy + HBr, z fosforem nad strzałką.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Pierwszy etap to bromowanie w pozycji α kwasu propanowego w obecności fosforu. Jeden wodór przy C2, sąsiadującym z COOH, zostaje zastąpiony przez Br. Powstaje kwas 2-bromopropanowy oraz HBr, z jednej cząsteczki Br2 na cząsteczkę kwasu.

Grupa COOH i trzywęglowy szkielet pozostają zachowane. Narysuj oba związki organiczne i zaznacz P jako warunek. Nie umieszczaj bromu przy końcowym C3, ponieważ nie odpowiadałoby to opisanej selektywności α.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 33.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_28.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania