Źródło
Informacja do zadania 27.

Próbkę oktopaminy wprowadzono do zakwaszonego roztworu azotanu(III) potasu. W wyniku
reakcji wydzielił się bezbarwny, niepalny gaz o masie molowej równej 28 g ∙mol−1.
Otrzymany w warunkach doświadczenia organiczny produkt X opisanej reakcji –
wprowadzony do probówki zawierającej świeżo strącony osad wodorotlenku miedzi(II)
i nadmiar zasady – spowodował roztworzenie osadu i powstanie klarownego roztworu barwy
ciemnoniebieskiej (szafirowej).
Uzupełnij schemat tak, aby powstało w formie jonowej skróconej równanie reakcji, w której otrzymano organiczny produkt X. Napisz wzory brakujących produktów.

+ … + H3O+
produkt organiczny X gaz
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Gaz jest niepalny i ma M = 28 g·mol−1. Reakcja aminy z HNO2 może wydzielać azot.
Podpowiedź 2
Zastąp końcową grupę aminową przez OH. Sąsiednie alkoholowe OH uzasadnią próbę z Cu(OH)2.
Podpowiedź 3
Narysuj produkt z dwiema sąsiednimi OH w łańcuchu bocznym i wpisz N2 jako gaz, zachowując podane H3O+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie wzoru produktu organicznego oraz wzoru gazu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas azotowy(III) przekształca pierwszorzędową alifatyczną grupę aminową w alkoholową, z wydzieleniem N2. W warunkach kwaśnych substrat na schemacie ma grupę NH3+, a w produkcie organicznym pojawia się w tym miejscu OH. Powstają dwie sąsiednie alkoholowe OH, co wyjaśnia szafirowy kompleks z Cu(OH)2.
Fenolowa OH i pierścień pozostają zachowane. Gaz o masie molowej 28 g·mol−1 to N2, nie CO. Uwzględnij H3O+ już umieszczone w schemacie i nie dopisuj produktów sprzecznych z jego bilansem.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

