Źródło
Informacja do zadań 18–19.

najwyższej rzędowości. Odstępstwa od tej reguły obserwuje się w reakcjach addycji wody
przebiegających z udziałem wodorku boru (BH3) i nadtlenku wodoru (H2O2) w obecności jonów
wodorotlenkowych (OH−). Takie postępowanie pozwala uzyskać alkohol, który jest produktem
reakcji przebiegającej niezgodnie z regułą Markownikowa.
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.
Kamfen jest składnikiem wielu olejków eterycznych.
Uzupełnij wzory produktów przemian opisanych poniższymi schematami:
• addycji HBr przebiegającej zgodnie z regułą Markownikowa
• addycji H2O przebiegającej niezgodnie z regułą Markownikowa.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zaznacz dwa atomy C dawnego wiązania podwójnego: pierścieniowy i końcowy.
Podpowiedź 2
Dla HBr zastosuj Markownikowa, dla wody przeciwny kierunek: Br do bardziej, OH do mniej podstawionego C.
Podpowiedź 3
W pierwszym produkcie końcowy fragment to CH3, z Br przy pierścieniu; w drugim CH2OH, z H przy pierścieniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wzorów produktów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W podanym modelu addycji HBr proton trafia do końcowego węgla grupy metylenowej, a Br do bardziej podstawionego węgla należącego do układu pierścieniowego. Dawna grupa końcowa staje się metylową.
Przy hydratacji przeciwnej regule Markownikowa OH trafia natomiast do końcowego węgla, który staje się grupą hydroksymetylową, a H do węgla pierścienia. Uzupełnij tylko miejsca wskazane w grafice, zachowując połączenia mostkowego szkieletu. Nie zamieniaj położeń Br i OH: oba schematy celowo ilustrują przeciwne kierunki addycji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
