Zadanie 16.3 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 16.

Tylko jeden z dwóch metali, oznaczonych umownie symbolami X i E, ma ujemną wartość

potencjału standardowego półogniwa. Przeprowadzono doświadczenie przedstawione na

I — metal E w roztworze X²⁺. II — metal X w roztworze E²⁺. III — metal E w HCl.

W dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznych.

Przeprowadzono – analogiczne do opisanego w informacji wprowadzającej – doświadczenie

z tą różnicą, że do probówki III wprowadzono metal X zamiast metalu E.

Rozstrzygnij, czy wprowadzenie do probówki z roztworem HCl metalu X zamiast metalu E pozwoliło zaobserwować objawy reakcji w dwóch probówkach. Odpowiedź uzasadnij.

Rozstrzygnięcie: …

Uzasadnienie: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wykorzystaj znak potencjału X ustalony z poprzednich obserwacji. HCl jest kwasem nieutleniającym.

Podpowiedź 2

Metal o potencjale dodatnim względem wodoru nie redukuje H+ do H2 w tym doświadczeniu.

Podpowiedź 3

Odpowiedz „nie”: po zmianie probówka III nie reaguje, więc objawy pozostają tylko w I.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Rozstrzygnięcie: nie

Przykładowe uzasadnienia:

• (W początkowym doświadczeniu zaobserwowano objawy reakcji w dwóch probówkach,

a to oznacza, że) dodatnią wartość potencjału standardowego półogniwa ma metal X –

więc metal ten nie będzie reagował z kwasem nieutleniającym, jakim jest kwas solny.

ALBO

• W takim przypadku zajdzie tylko reakcja w probówce I, ponieważ metal X ma dodatnią

wartość potencjału standardowego półogniwa.

ALBO

• W probówce III nie zajdzie reakcja, ponieważ metal X jest mniej aktywny od wodoru.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie rozstrzygnięcia i poprawne napisanie uzasadnienia.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W pierwotnym doświadczeniu E reagował w probówce I z X2+ oraz w III z HCl. X ma dodatni potencjał standardowy i jest mniej aktywny od wodoru, więc nie wypiera H2 z nieutleniającego kwasu solnego. Po zastąpieniu E przez X w probówce III ta reakcja znika.

Nadal reaguje tylko probówka I, a nie dwie. Odpowiadamy „nie” i uzasadniamy położeniem X względem wodoru lub znakiem jego potencjału. Sama informacja, że użyto innego metalu, nie stanowi uzasadnienia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Rozstrzygnięcie: nie

Przykładowe uzasadnienia:

• (W początkowym doświadczeniu zaobserwowano objawy reakcji w dwóch probówkach,

a to oznacza, że) dodatnią wartość potencjału standardowego półogniwa ma metal X –

więc metal ten nie będzie reagował z kwasem nieutleniającym, jakim jest kwas solny.

ALBO

• W takim przypadku zajdzie tylko reakcja w probówce I, ponieważ metal X ma dodatnią

wartość potencjału standardowego półogniwa.

ALBO

• W probówce III nie zajdzie reakcja, ponieważ metal X jest mniej aktywny od wodoru.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_16.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania