W trzech probówkach I, II i III znajdowały się – w przypadkowej kolejności – stężone wodne
roztwory następujących substancji: Ba(NO3)2, H2SO4, CH3COONa. W celu identyfikacji tych
związków zmieszano kolejno ze sobą poszczególne roztwory. Wyniki doświadczenia
zestawiono w poniższej tabeli.
Probówka I | Probówka II | Probówka III | |
|---|---|---|---|
Probówka I | X | bezbarwny roztwór | biały osad |
Probówka II | bezbarwny roztwór | X | bezbarwny roztwór i charakterystyczny drażniący zapach |
Probówka III | biały osad | bezbarwny roztwór i charakterystyczny drażniący zapach | X |
Uzupełnij tabelę. Wpisz wzory substancji, których wodne roztwory znajdowały się w probówkach I, II i III. Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących po zmieszaniu roztworów znajdujących się w probówkach I i III oraz w probówkach II i III.
Probówka I: | Probówka II: | Probówka III: |
|---|
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż biały osad z jonami baru i siarczanowymi, a zapach z kwasem octowym.
Podpowiedź 2
Próbka III uczestniczy w obu charakterystycznych reakcjach, więc jest H2SO4.
Podpowiedź 3
Przypisz I — Ba(NO3)2, II — octan sodu, III — H2SO4; zapisz strącanie BaSO4 i protonowanie octanu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Probówka I: Ba(NO3)2 | ![]() | Probówka III: H2SO4 |
|---|
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:
Uwaga 1.: Zastosowanie do uzupełnienia tabeli prawidłowych nazw substancji uznaje się
za poprawne.
Uwaga 2.: Jeżeli zdający dokona poprawnej identyfikacji zawartości probówki II, natomiast
błędnie zapisze, że w probówce I znajduje się wodny roztwór H2SO4,
a w probówce III wodny roztwór Ba(NO3)2, to za poprawny zapis równania:
Zasady oceniania
3 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie obu równań reakcji.
2 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i poprawne napisanie jednego równania
reakcji.
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli i niepoprawny zapis równań reakcji albo brak
zapisu równań reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Biały osad po zmieszaniu I z III oznacza powstanie BaSO4, więc te próbki zawierają sól baru i H2SO4. Drażniący zapach po zmieszaniu II z III wskazuje na protonowanie octanu do kwasu octowego: III jest kwasem, II octanem sodu, a I Ba(NO3)2.
Zapisz Ba2+ + SO42− → BaSO4. Drugie równanie przedstawia przyjęcie protonu przez anion octanowy i powstanie niezdysocjowanego kwasu, zgodnie z grafiką klucza. Jonów sodu i azotanowych(V) nie uwzględniamy w zapisie skróconym.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Probówka I: Ba(NO3)2 | ![]() | Probówka III: H2SO4 |
|---|
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek I i III:
Równanie reakcji, która zaszła po zmieszaniu roztworów z probówek II i III:
Uwaga 1.: Zastosowanie do uzupełnienia tabeli prawidłowych nazw substancji uznaje się
za poprawne.
Uwaga 2.: Jeżeli zdający dokona poprawnej identyfikacji zawartości probówki II, natomiast
błędnie zapisze, że w probówce I znajduje się wodny roztwór H2SO4,
a w probówce III wodny roztwór Ba(NO3)2, to za poprawny zapis równania:
