Zadanie 7 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W celu otrzymania kwasu bromowodorowego

Zadanie 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

przeprowadzono doświadczenie z użyciem

zestawu, który zilustrowano rysunkiem obok.

Do kolby stożkowej zawierającej 9,5 g

czystego stałego bromku potasu

wprowadzono kroplami pewną ilość

stężonego kwasu siarkowego(VI). Zaszła

reakcja opisana poniższym równaniem.

KBr + H2SO4 → KHSO4 + HBr

W wyniku całkowitego pochłonięcia wydzielonego bromowodoru otrzymano w cylindrze 80 cm3

kwasu bromowodorowego. Z tego roztworu pobrano próbkę 1,0 cm3, którą rozcieńczono wodą.

Do jej zobojętnienia zużyto 6,9 cm3 roztworu wodorotlenku potasu o pH = 13.

Oblicz, jaka część użytego w doświadczeniu KBr uległa reakcji z H2SO4. Wynik podaj w procentach.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z pH zasady oblicz stężenie OH−, a następnie liczbę moli zużytą do miareczkowania.

Podpowiedź 2

Próbka zawierała 0,00069 mol HBr; pomnóż przez 80. Z podanego równania n(KBr) = n(HBr).

Podpowiedź 3

Przelicz 0,0552 mol KBr na masę i podziel przez 9,5 g. Otrzymasz około 69,1%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sposób 1.

[OH−] = 10−1 mol ∙ dm−3 = 0,1 mol ∙dm−3

𝑛KOH = c ∙ V = 0,00069 mol

𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 𝑛KBr𝑘 = 0,0552 mol

𝑚KBr𝑘 = 119 g ∙ mol−1 ∙0,0552 mol = 6,57 g

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Sposób 2.

𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, tj. wykorzystanie związku między danymi

w zadaniu a szukaną w zadaniu, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów obliczeniowych

ALBO

… – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia poprawnych wartości

liczby moli KBr lub HBr albo poprawnych wartości masy KBr lub HBr w 80 cm3

roztworu.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przy 25°C z pH KOH = 13 wynika [OH−] = 0,10 mol·dm−3. Zużyto 0,0069·0,10 = 0,00069 mol zasady, czyli tyle samo HBr w pierwotnej próbce 1 cm3. Rozcieńczenie nie zmieniło liczby moli kwasu.

Całe 80 cm3 zawiera 0,0552 mol HBr. W modelu jedynej reakcji podanej w zadaniu odpowiada to 0,0552·119 = 6,5688 g KBr. Udział przereagowanej soli to 6,5688/9,5·100% ≈ 69,1%. Rachunek opiera się na zadanej stechiometrii i ilości zebranego kwasu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sposób 1.

[OH−] = 10−1 mol ∙ dm−3 = 0,1 mol ∙dm−3

𝑛KOH = c ∙ V = 0,00069 mol

𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 𝑛KBr𝑘 = 0,0552 mol

𝑚KBr𝑘 = 119 g ∙ mol−1 ∙0,0552 mol = 6,57 g

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Sposób 2.

𝑛KOH = 𝑛HBr = 0,00069 mol (liczba moli HBr w 1 cm3 roztworu)

𝑛HBr = 80 ∙ 0,00069 = 0,0552 mol (liczba moli HBr w 80 cm3 roztworu)

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania