Zadanie 6.1 — maj 2025 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 6.

W odpowiednich warunkach fluorowce mogą ze sobą reagować i tworzyć tzw. związki

międzyhalogenowe o wzorze ogólnym AX𝑦, w którym 𝑦 przyjmuje wartość 1, 3, 5 lub 7.

W tym wzorze A oznacza pierwiastek o mniejszej elektroujemności, a X – pierwiastek

o większej elektroujemności.

Przykładem związku międzyhalogenowego jest trichlorek jodu o wzorze ICl3.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.

Trichlorek jodu został po raz pierwszy otrzymany w reakcji, której schemat przedstawiono

poniżej.

IO3− + I2 + H+ + Cl− → ICl3 + H2O

Napisz w formie jonowej, z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy), równanie reakcji redukcji zachodzącej podczas tej przemiany. Uwzględnij środowisko reakcji. Uzupełnij współczynniki stechiometryczne w poniższym schemacie.

Równanie reakcji redukcji:

….. IO3− + … I2 + … H+ + … Cl− → … ICl3 + … H2O
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal stopień utlenienia I w ICl3. Redukowany jod pochodzi z IO3−, nie z I2.

Podpowiedź 2

Redukcja jednego IO3− wymaga 2e−; utlenienie I2 dostarcza 6e−. Uwzględnij kwaśne środowisko i Cl−.

Podpowiedź 3

Zapisz połówkę z 6H+, 3Cl− i 2e−; w sumarycznym schemacie wpisz 3, 1, 18, 15, 5, 9.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie reakcji redukcji: IO3− + 3Cl− + 6H+ + 2e− → ICl3 + 3H2O
3IO3− + (1)I2 + 18H+ + 15Cl− → 5ICl3 + 9H2O

Zasady oceniania

2 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz poprawne

uzupełnienie współczynników w schemacie.

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej równania reakcji redukcji oraz niepoprawne

uzupełnienie współczynników w schemacie albo brak uzupełnienia schematu

ALBO

– niepoprawne napisanie albo brak równania reakcji redukcji oraz poprawne

uzupełnienie współczynników w schemacie.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W ICl3 jod ma stopień III. Jod z IO3− redukuje się z V do III, więc połówka wymaga dwóch elektronów: IO3− + 3Cl− + 6H+ + 2e− → ICl3 + 3H2O.

Jod pierwiastkowy utlenia się z 0 do III i jedna cząsteczka I2 oddaje sześć elektronów. Mnożymy redukcję przez trzy, sumujemy z utlenianiem i otrzymujemy współczynniki 3, 1, 18, 15, 5, 9. Cl− dostarcza ligandów, ale nie zmienia swojego stopnia −I.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie reakcji redukcji: IO3− + 3Cl− + 6H+ + 2e− → ICl3 + 3H2O
3IO3− + (1)I2 + 18H+ + 15Cl− → 5ICl3 + 9H2O
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2025_05_glowny_06.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania