Masa atomowa izotopu jest w przybliżeniu równa jego liczbie masowej A.
Bor występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch trwałych izotopów o liczbach
masowych równych 10 i 11, a średnia masa atomowa tego pierwiastka jest równa 10,806 u.
Oblicz, jaki udział w naturalnym borze stanowią atomy zawierające w jądrach po
6 neutronów. Wynik podaj w procentach.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Z liczby atomowej boru i liczby neutronów ustal szukaną liczbę masową.
Podpowiedź 2
Szukasz boru-11. Jego udział y uzupełnia do jedności udział boru-10.
Podpowiedź 3
Rozwiąż 10(1−y)+11y = 10,806 i podaj 80,6%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
x– zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 5 neutronów
y– zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 6 neutronów

1080,6 = x ∙ 10 + (100 – x) ∙ 11 ⟹ 1080,6 = x ∙ 10 + 1100 – 11 ∙ x
x = 19,4 (%) … y = 80,6 (%)
Zasady oceniania
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i podanie wyniku
w procentach dla 11B.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Bor ma liczbę atomową 5, więc izotop z sześcioma neutronami ma liczbę masową 11. Niech jego udział wynosi y. Średnia ważona mas izotopów spełnia 10(1−y)+11y = 10,806, skąd y = 0,806.
Szukany udział to 80,6%. Izotop o masie 10 ma pozostałe 19,4%, lecz nie jest odpowiedzią na pytanie. Przed użyciem równania ustal, który izotop odpowiada podanej liczbie neutronów, aby nie zamienić udziałów miejscami.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
x– zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 5 neutronów
y– zawartość procentowa izotopu zawierającego w jądrze 6 neutronów

1080,6 = x ∙ 10 + (100 – x) ∙ 11 ⟹ 1080,6 = x ∙ 10 + 1100 – 11 ∙ x
x = 19,4 (%) … y = 80,6 (%)