Źródło
Informacja do zadań 31–32.

O
O C
H2C O R1
C CH3
R2 O C H O
CH2 CH2 N+ CH3
H2C O P O
CH3
O
Symbolami –R1 i –R2 oznaczono grupy węglowodorowe. Najczęściej występujące łańcuchy
węglowodorowe w cząsteczkach lecytyny wymieniono w poniższej tabeli.
–R1 | –R2 |
|---|---|
–C15H31 –C17H35 –C17H33 | –C17H33 –C17H31 –C17H29 |
Cząsteczka lecytyny zawsze zawiera co najmniej jeden nienasycony łańcuch węglowodorowy.
Na podstawie: E. Siepka, Ł. Bobak, W. Gładkowski, Charakterystyka aktywności biologicznej fosfolipidów żółtka,
„Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, 2015, nr 2(99).
Źródło
Informacja do zadania 32.

W celu potwierdzenia obecności wybranych produktów reakcji mieszaninę poreakcyjną
podzielono na trzy części i umieszczono w ponumerowanych probówkach. Do probówki 1.
dodano wodę bromową, do 2. – zalkalizowaną świeżo strąconą zawiesinę wodorotlenku
miedzi(II), natomiast do probówki 3. dodano kilka kropel wodnego roztworu chlorku wapnia.
Uzupełnij tabelę. Wpisz w odpowiednie miejsca:
• obserwowane efekty reakcji
• wzory produktów (cząsteczki lub jednego wybranego jonu), których obecność była przyczyną obserwowanych efektów (w miejsce grup –R1 albo –R2 wpisz wzór odpowiedniej grupy węglowodorowej).
Numer probówki | Obserwowany efekt reakcji | Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu |
|---|---|---|
1 | odbarwienie roztworu | |
2 | ||
3 | ![]() |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dopasuj brom do C=C, Cu(OH)2 do sąsiednich OH, a Ca2+ do trudno rozpuszczalnych soli.
Podpowiedź 2
Dla pierwszej próby wybierz anion nienasycony. W drugiej wykrywasz glicerol; w trzeciej powstaje osad.
Podpowiedź 3
Wpisz np. C17H33COO−, następnie szafirowy roztwór i glicerol, a na końcu biały osad przy podanym jonie.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Numer probówki | Obserwowany efekt reakcji | Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu | |||
|---|---|---|---|---|---|
1 | odbarwienie roztworu | ![]() | |||
2 | wytworzenie szafirowego | C3H5(OH)3 | |||
roztworu | |||||
3 | strącenie (białego) osadu | ||||
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie wszystkich pól tabeli.
1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech lub dwóch pól w tabeli.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odbarwienie bromu potwierdza nienasycony anion kwasu tłuszczowego, np. C17H33COO−; trzeba wybrać łańcuch z mniejszą liczbą H od nasyconego odpowiednika. Glicerol zawiera sąsiednie OH i roztwarza Cu(OH)2, dając klarowny szafirowy roztwór w probówce 2.
Po dodaniu CaCl2 strąca się biały trudno rozpuszczalny związek, np. fosforan wapnia albo sól wapniowa kwasu tłuszczowego. W probówce 3 wpisz odpowiedni jon już wskazany w szablonie. Dla bromu nie wybieraj nasyconego C17H35COO−.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Numer probówki | Obserwowany efekt reakcji | Wzór wykrytej cząsteczki lub jonu | |||
|---|---|---|---|---|---|
1 | odbarwienie roztworu | ![]() | |||
2 | wytworzenie szafirowego | C3H5(OH)3 | |||
roztworu | |||||
3 | strącenie (białego) osadu | ||||

