Zadanie 30 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 29–30.

Informacja do zadań 29–30. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

i pozostawiono na pewien czas. Zaobserwowano, że w naczyniu znajdowały się krople żółtej

cieczy, a uniwersalny papierek wskaźnikowy zanurzony w badanym roztworze przyjął

zielononiebieskie zabarwienie. W drugim etapie do mieszaniny dodano roztwór substancji X

i otrzymano klarowny roztwór.

W temperaturze 25 °C w 100 g wody rozpuszcza się 3,5 g aniliny.

Oblicz pH wodnego roztworu aniliny nasyconego w temperaturze 𝟐𝟓 °𝐂. Przyjmij, że masa molowa tego związku jest równa 𝟗𝟑 𝐠∙𝐦𝐨𝐥−𝟏, a gęstość otrzymanego roztworu jest równa gęstości wody.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Uwzględnij masę całego roztworu, nie tylko 100 g wody. Z gęstości wyznacz objętość.

Podpowiedź 2

Oblicz c ≈ 0,364 mol·dm−3, a następnie [OH−] z pierwiastka Kb·c.

Podpowiedź 3

Wyznacz pOH z około 1,25·10−5 i odejmij od 14. Otrzymasz pH około 9,10; porównaj uwagę o błędzie logarytmu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W 100 g wody znajduje się 3,5 g aniliny; masa roztworu jest równa 103,5 g, a przy założeniu,

że gęstość roztworu jest równa 1 g·cm−1 objętość roztworu jest równa 0,1035 dm3.

𝑀aniliny = 93 g · mol−1 ⇒𝑛aniliny = 0,0376 mol ⇒𝑐aniliny = 0,363 mol · dm−3

𝐾b = 4,3 · 10−10 (wartość odczytana z tablic)

(Ponieważ spełniony jest warunek 𝑐0/𝐾𝑏 > 400, to można zastosować uproszczony wzór.

Stężenie jonów OH− w roztworze:)

Odpowiedź CKE 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.

pOH = 4,89 … ⇒ … 𝐩𝐇= 𝟗, 𝟏𝟏

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i napisanie

poprawnej wartości pH nasyconego roztworu aniliny.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

LUB

• napisanie wyniku z jednostką.

ALBO

– obliczenie wartości stężenia jonów OH− w roztworze.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Nasycony roztwór ma masę 103,5 g, a przy gęstości 1 g·cm−3 objętość 0,1035 dm3. Liczba moli aniliny wynosi 3,5/93 ≈ 0,03763, więc c ≈ 0,3636 mol·dm−3.

Dla bardzo słabej zasady Kb = 4,3·10−10 i c/Kb znacznie większego od 400 można użyć [OH−] ≈ √(Kb·c) ≈ 1,25·10−5. Stąd pOH ≈ 4,90, a pH ≈ 9,10; historyczne 9,11 wynika z niedokładnego logarytmu, omówionego w uwadze. Jednostka g·cm−1 przy gęstości w oryginalnym przykładzie jest literówką; poprawny wymiar to g·cm−3.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W 100 g wody znajduje się 3,5 g aniliny; masa roztworu jest równa 103,5 g, a przy założeniu,

że gęstość roztworu jest równa 1 g·cm−1 objętość roztworu jest równa 0,1035 dm3.

𝑀aniliny = 93 g · mol−1 ⇒𝑛aniliny = 0,0376 mol ⇒𝑐aniliny = 0,363 mol · dm−3

𝐾b = 4,3 · 10−10 (wartość odczytana z tablic)

(Ponieważ spełniony jest warunek 𝑐0/𝐾𝑏 > 400, to można zastosować uproszczony wzór.

Stężenie jonów OH− w roztworze:)

Odpowiedź CKE 30 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.

pOH = 4,89 … ⇒ … 𝐩𝐇= 𝟗, 𝟏𝟏

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_30

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania