Źródło
Informacja do zadań 21–22.

Napisz równanie reakcji kwasu winowego z alkoholem metylowym w obecności kwasu siarkowego(VI), w której powstaje produkt zawierający w cząsteczce sześć atomów węgla. Zastosuj wzory półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Policz cztery atomy C w kwasie i brakujące dwa w produkcie. Każdy metanol wnosi jeden C.
Podpowiedź 2
Estryfikacji muszą ulec obie grupy COOH. Dwie sąsiednie grupy alkoholowe nie są tu usuwane.
Podpowiedź 3
Narysuj kwas winowy + dwa metanole ⇌ winian dimetylu + 2H2O, z H2SO4 nad strzałką.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas winowy ma cztery atomy C i dwie grupy COOH. Aby produkt zawierał sześć atomów C, obie grupy kwasowe muszą ulec estryfikacji metanolem, dostarczającym po jednym C. Powstaje winian dimetylu i dwie cząsteczki wody na cząsteczkę kwasu.
Alkoholowe OH przy C2 i C3 pozostają zachowane. Zapisz reakcję odwracalną z dwiema cząsteczkami metanolu oraz H2SO4 jako katalizatorem. Produkt z jedną grupą estrową miałby tylko pięć atomów C i nie spełniałby warunku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
