Zadanie 11 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 10–11.

Azotki berylowców, o wzorze ogólnym Me3N2 (Me – atom berylowca), powstają w trakcie

ogrzewania tych metali w atmosferze azotu. Są to związki o budowie jonowej składające się

z kationów metali i anionów azotkowych N3−.

W wyniku spalania magnezu w powietrzu powstają dwa związki o stałym stanie skupienia:

tlenek magnezu i azotek magnezu. Te reakcje można opisać równaniami:

2Mg + O2 → 2MgO
3Mg + N2 → Mg3N2

Azotek magnezu reaguje z wodą zgodnie z poniższym równaniem:

Mg3N2 + 6H2O → 3Mg(OH)2 + 2NH3

Przeprowadzono następujące doświadczenie: próbkę magnezu spalono w powietrzu

i otrzymano 0,15 g mieszaniny tlenku i azotku magnezu. W reakcji tej mieszaniny z wodą

wydzielił się gaz o objętości równej 4,7 cm3 w przeliczeniu na warunki normalne.

Oblicz, jaki procent masy mieszaniny tlenku i azotku magnezu stanowi MgO. Przyjmij, że reakcja wydzielania gazu zaszła z wydajnością równą 𝟏𝟎𝟎 %.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Najpierw przelicz 4,7 cm3 gazu na dm3 i na mole. Gazem jest amoniak.

Podpowiedź 2

Z równania hydrolizy n(Mg3N2) = n(NH3)/2. Pozostała część masy próbki to MgO.

Podpowiedź 3

Oblicz masę azotku, odejmij od 0,150 g i podziel przez masę próbki. Bez wczesnego zaokrąglenia otrzymasz około 92,94%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Według zaokrągleń przykładu CKE: n(NH3) = 0,0047/22,4 ≈ 0,00021 mol, n(Mg3N2) ≈ 0,0001 mol. Masa azotku: 0,0101 g; masa MgO: 0,1399 g. Zawartość MgO: 93,3%.

Uwaga redakcyjna: bez pośredniego zaokrąglenia liczby moli azotku do 0,0001 mol wynik wynosi około 92,94%. Klucz dopuszcza konsekwencje poprawnych obliczeń i przyjętych zaokrągleń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnej wartości liczbowej wyniku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych

prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

ALBO

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody i obliczenie wartości masy tlenku magnezu.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wydzielonym gazem jest NH3, którego liczba moli wynosi 0,0047/22,4 ≈ 2,098·10−4. Z jednego mola Mg3N2 powstają dwa mole NH3, więc n(azotku) ≈ 1,049·10−4 mol.

Przy M ≈ 101 g·mol−1 jego masa wynosi około 0,01060 g, a masa MgO 0,150−0,01060 ≈ 0,13940 g. Zawartość MgO to około 92,94%. Wcześniejsza uwaga w kluczu odróżnia ten wynik od 93,3% uzyskanego przy silnym zaokrągleniu moli azotku; zachowuj cyfry pośrednie.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Według zaokrągleń przykładu CKE: n(NH3) = 0,0047/22,4 ≈ 0,00021 mol, n(Mg3N2) ≈ 0,0001 mol. Masa azotku: 0,0101 g; masa MgO: 0,1399 g. Zawartość MgO: 93,3%.

Uwaga redakcyjna: bez pośredniego zaokrąglenia liczby moli azotku do 0,0001 mol wynik wynosi około 92,94%. Klucz dopuszcza konsekwencje poprawnych obliczeń i przyjętych zaokrągleń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_11

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania