Zadanie 7 — czerwiec 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 06–07.

Reakcja tlenku węgla(IV) z wodorem przebiega zgodnie z równaniem:

CO2 (g) + H2 (g) ⇌ CO (g) + H2O (g)

W tabeli przedstawiono wartości stężeniowej stałej równowagi Kc tej reakcji w wybranych

temperaturach.

Temperatura, K

400

600

800

1000

Stała równowagi

6,47 ∙ 10−4

3,54 ∙ 10−2

2,37 ∙ 10−1

6,97 ∙ 10−1

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.

Do reaktora o stałej pojemności wprowadzono 10 moli tlenku węgla(IV) i 5 moli wodoru.

Reaktor zamknięto i w temperaturze 800 K zainicjowano reakcję. Po pewnym czasie układ

osiągnął stan równowagi.

Oblicz stosunek molowy tlenku węgla(IV) do wodoru w reaktorze po ustaleniu się stanu równowagi w temperaturze 𝟖𝟎𝟎 𝐊.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zapisz tabelę początek–zmiana–równowaga z jedną niewiadomą x. Odczytaj K dla 800 K.

Podpowiedź 2

Wstaw x2/[(10−x)(5−x)] = 0,237. Wybierz tylko rozwiązanie mniejsze niż pięć.

Podpowiedź 3

Oblicz (10−x)/(5−x). Wynik to około 2,8 mola CO2 na jeden mol H2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Kc = x2/[(10 − x)(5 − x)] = 0,237. Fizycznie dopuszczalne rozwiązanie: x ≈ 2,248 mol. W równowadze n(CO2) ≈ 7,752 mol, n(H2) ≈ 2,752 mol. n(CO2):n(H2) ≈ 2,8:1; klucz dopuszcza także 31:11 albo 14:5.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnego wyniku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych

prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.

ALBO

– poprawne obliczenie wartości liczby moli CO2 i H2 w stanie równowagi.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Niech x mol oznacza ilość każdego produktu powstałego do równowagi. Pozostają 10−x mol CO2 i 5−x mol H2. W ilorazie Kc czynniki objętości skracają się, bo sumy współczynników są równe, więc x2/[(10−x)(5−x)] = 0,237.

Fizyczne rozwiązanie x ≈ 2,248 mol spełnia 0 < x < 5. Stosunek pozostałych substratów wynosi 7,752:2,752 ≈ 2,82:1, zgodnie z około 2,8:1 w kluczu. Nie podajemy początkowego stosunku 2:1, ponieważ reakcja zużywa równe ilości obu gazów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Kc = x2/[(10 − x)(5 − x)] = 0,237. Fizycznie dopuszczalne rozwiązanie: x ≈ 2,248 mol. W równowadze n(CO2) ≈ 7,752 mol, n(H2) ≈ 2,752 mol. n(CO2):n(H2) ≈ 2,8:1; klucz dopuszcza także 31:11 albo 14:5.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_06_dodatkowy_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania