Zadanie 9 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

W 150 cm3 wodnego roztworu chlorku manganu(II) o stężeniu molowym 𝑐= 0,678 mol ∙ dm−3

i gęstości 𝑑= 1,07 g ∙ cm−3 rozpuszczono 6,00 g hydratu tej soli o wzorze MnCl2 ∙ 4H2O.

Na podstawie: Z. Dobkowska, K.M. Pazdro, Szkolny poradnik chemiczny, Warszawa 2020.

Oblicz, jaki procent masy otrzymanego roztworu stanowi masa chlorku manganu(II).

Załóż, że objętość roztworu się nie zmieniła. Przyjmij wartości mas molowych:

MMnCl2 = 126 g ∙ mol−1 oraz MMnCl2 ∙ 4H2O = 198 g ∙ mol−1.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Osobno oblicz początkową masę roztworu i masę soli. Hydrat wnosi sól oraz wodę.

Podpowiedź 2

Z 6 g hydratu masa MnCl2 stanowi część 126/198. Masa całego roztworu wzrasta o 6 g.

Podpowiedź 3

Podziel sumę 12,8142 g i 3,8182 g przez 166,5 g, po czym pomnóż przez 100%; wynik to około 10,0%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sposób 1.

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

mr1= dr∙Vr1 = 150 ∙ 1,07 = 160,5 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Sposób 2.

Vr1=150 cm3 = 0,150 dm3

dr1 = 1,07 g ∙cm−3

𝑚r1 = 𝑑r1 ∙𝑉r1 = 150 ∙1,07 = 160,5 g

ns1 = Cm∙ Vr1 = 0,678 ∙ 0,150 = 0,1017 mol

ms1= ns1∙ M = 0,1017 ∙ 126 = 12,81 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Sposób 3.

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

𝑚r = 160,5 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do

wartości stężenia oraz podanie wyniku w procentach.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

LUB

Zasady oceniania 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.
Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Początkowa masa roztworu to 150·1,07 = 160,5 g, a masa MnCl2 wynosi 0,150·0,678·126 = 12,8142 g. Dodany hydrat wnosi tylko 6,00·126/198 ≈ 3,8182 g bezwodnej soli; reszta jest wodą krystalizacyjną. Końcowa masa roztworu wynosi 166,5 g.

Stężenie procentowe MnCl2 to (12,8142+3,8182)/166,5·100% ≈ 9,99%, czyli około 10,0%. Całych 6 g hydratu nie można zaliczyć do masy MnCl2. Założenie stałej objętości nie oznacza stałej masy mieszaniny.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sposób 1.

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

mr1= dr∙Vr1 = 150 ∙ 1,07 = 160,5 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Sposób 2.

Vr1=150 cm3 = 0,150 dm3

dr1 = 1,07 g ∙cm−3

𝑚r1 = 𝑑r1 ∙𝑉r1 = 150 ∙1,07 = 160,5 g

ns1 = Cm∙ Vr1 = 0,678 ∙ 0,150 = 0,1017 mol

ms1= ns1∙ M = 0,1017 ∙ 126 = 12,81 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Sposób 3.

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

𝑚r = 160,5 g

Odpowiedź CKE 9 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 16.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_09

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania