Zadanie 8.3 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 8.

Produktem reakcji stałego chlorku sodu ze stężonym kwasem siarkowym(VI) jest

chlorowodór. Ten związek chemiczny rozpuszcza się m.in. w wodzie i w benzenie.

W przeciwieństwie do wodnego roztworu chlorowodoru, roztwór chlorowodoru w benzenie

nie przewodzi prądu elektrycznego.

Wyjaśnij, dlaczego wodny roztwór chlorowodoru przewodzi prąd elektryczny, a roztwór chlorowodoru w benzenie nie przewodzi prądu. Porównaj budowę rozpuszczalników i konsekwencje ich oddziaływań z substancją rozpuszczoną.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Prąd w roztworze przenoszą ruchliwe jony. Porównaj polarność wody i benzenu.

Podpowiedź 2

W wodzie HCl daje H3O+ i Cl−, w benzenie zasadniczo zachowuje postać cząsteczkową.

Podpowiedź 3

Połącz kolejno: polarność wody, powstawanie jonów, przewodzenie; niepolarność benzenu, brak istotnej jonizacji, brak przewodzenia.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

W wodzie – rozpuszczalniku polarnym – chlorowodór, którego cząsteczki są polarne ulega

dysocjacji. Chlorowodór rozpuszczony w benzenie nie ulega dysocjacji (albo ulega dysocjacji

w niewielkim stopniu), ponieważ cząsteczki benzenu są niepolarne.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające porównanie właściwości obu

rozpuszczalników pod kątem ich oddziaływania z substancją rozpuszczoną.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Woda ma polarne cząsteczki i stabilizuje jony powstające po przeniesieniu protonu z HCl: H3O+ oraz Cl−. Ruch tych jonów umożliwia przewodzenie prądu.

Benzen jest rozpuszczalnikiem niepolarnym; chlorowodór pozostaje w nim zasadniczo w postaci cząsteczek, bez istotnej liczby swobodnych jonów. Dlatego taki roztwór nie przewodzi prądu w opisanym doświadczeniu. W uzasadnieniu trzeba powiązać budowę obu rozpuszczalników z jonizacją HCl, a następnie z obecnością nośników ładunku.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

W wodzie – rozpuszczalniku polarnym – chlorowodór, którego cząsteczki są polarne ulega

dysocjacji. Chlorowodór rozpuszczony w benzenie nie ulega dysocjacji (albo ulega dysocjacji

w niewielkim stopniu), ponieważ cząsteczki benzenu są niepolarne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_08.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania