Zadanie 7 — maj 2024 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Reakcja kwasu solnego z wodorotlenkiem baru przebiega zgodnie z równaniem:

H3O+ + OH− → 2H2O

Oblicz, ile 𝐜𝐦𝟑 wodnego roztworu wodorotlenku baru o stężeniu molowym równym

𝟎, 𝟎𝟐𝟎 𝐦𝐨𝐥∙𝐝𝐦−𝟑 należy dodać do 𝟐𝟓 𝐜𝐦𝟑 kwasu solnego o pH = 1,5, aby otrzymany roztwór miał pH równe 3,7. Przyjmij, że objętość powstałego roztworu jest sumą objętości użytych roztworów.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz oba pH na stężenia H3O+. Po reakcji część kwasu ma pozostać.

Podpowiedź 2

Zapisz początkowe mole kwasu minus 0,040V i podziel przez 0,025+V. Objętość V wyraź w dm3.

Podpowiedź 3

Przyrównaj iloraz do 10-3,7, rozwiąż i zamień dm3 na cm3. Otrzymasz około 19,5 cm3.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Sposób 1.

Ba(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O

Stężenie początkowe i liczba moli jonów H+:

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

Sposób 2.

Ba(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O

[H+] = 10−1,5 = 0,0316 mol · dm−3

𝑛HCl = 𝑛H+ = 0,0316 mol · dm−3 · 0,025 dm3 = 7,9 · 10−4 mol

𝑛OH– = 2 · 0,02 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2= 0,04 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

⇒𝑉Ba(OH)2 = 0,01978dm3

𝑉Ba(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟖 (𝐜𝐦𝟑)

Sposób 3.

H3O+ + OH− → 2H2O
  

H3O+

OH−

𝑛0

mol

7,9 · 10−4

2 ∙0,02 · V

∆𝑛

mol

−2 ∙0,02 · V

−2 ∙0,02 · V

𝑛k

mol

0,0002·(0,025 + V)

–

7,9 · 10−4 – 2 ∙0,02 · V = 2 ∙10−4 · (0,025 + V)

V = 0,0195 dm3

VBa(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟓 (𝐜𝐦𝟑)

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Zasady oceniania

2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wartości liczbowej wyniku.

1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale:

• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

LUB

• podanie wyniku z inną jednostką

ALBO

– wyznaczenie zależności pozwalającej obliczyć liczbę moli jonów wodorowych, które

nie zostały zobojętnione, zawierającej odniesienie do stechiometrii reakcji i objętości

roztworu Ba(OH)2.

0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Początkowo n(H3O+) = 0,025·10-1,5 mol. Dodane V dm3 Ba(OH)2 wnosi 2·0,020V mol OH−, ponieważ jedna jednostka zasady dostarcza dwa takie jony. Roztwór końcowy nadal jest kwaśny: pozostałe mole H3O+ to 10-3,7·(0,025+V).

Bilans 0,025·10-1,5−0,040V = 10-3,7(0,025+V) daje około 19,54 cm3, czyli 19,5 cm3. Wariant 19,8 w kluczu korzysta z wcześniejszego zaokrąglenia liczby moli kwasu do 8·10−4. Nie rozwiązujemy zadania jak pełnego zobojętnienia.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Sposób 1.

Ba(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O

Stężenie początkowe i liczba moli jonów H+:

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

Sposób 2.

Ba(OH)2 + 2HCl → BaCl2 + 2H2O

[H+] = 10−1,5 = 0,0316 mol · dm−3

𝑛HCl = 𝑛H+ = 0,0316 mol · dm−3 · 0,025 dm3 = 7,9 · 10−4 mol

𝑛OH– = 2 · 0,02 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2= 0,04 mol · dm−3 · 𝑉Ba(OH)2

Odpowiedź CKE 7 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 12.

⇒𝑉Ba(OH)2 = 0,01978dm3

𝑉Ba(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟖 (𝐜𝐦𝟑)

Sposób 3.

H3O+ + OH− → 2H2O
  

H3O+

OH−

𝑛0

mol

7,9 · 10−4

2 ∙0,02 · V

∆𝑛

mol

−2 ∙0,02 · V

−2 ∙0,02 · V

𝑛k

mol

0,0002·(0,025 + V)

–

7,9 · 10−4 – 2 ∙0,02 · V = 2 ∙10−4 · (0,025 + V)

V = 0,0195 dm3

VBa(OH)2 = 𝟏𝟗, 𝟓 (𝐜𝐦𝟑)

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.

Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej

poprawnej metody i poprawnych obliczeń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2024_05_glowny_07

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania