Źródło
Informacja do zadania 6.
Nadtlenek wodoru jest to substancja nietrwała, którą należy przechowywać w zimnym
i ciemnym miejscu, gdyż w innych warunkach ulega powolnemu rozkładowi. Postęp rozkładu
nadtlenku wodoru można badać np. za pomocą techniki miareczkowania.
W termostatowanym naczyniu umieszczono roztwór H2O2 o pewnym stężeniu, który
utrzymywano w temperaturze 40 °C. W równych odstępach czasowych z tego roztworu
pobierano próbki, które schładzano i miareczkowano za pomocą zakwaszonego roztworu
manganianu(VII) potasu o stężeniu 0,0020 mol ∙dm−3. Podczas miareczkowania zachodziła
reakcja opisana równaniem:
Wyznaczenie objętości zużytego roztworu KMnO4 pozwoliło obliczyć stężenie molowe H2O2
w próbce.
Objętość każdej pobieranej próbki była równa 2,0 cm3. Uzyskane wyniki przedstawiono
w tabeli.
Czas, minuty | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
Objętość KMnO4, cm3 | 19,1 | 14,2 | 9,9 | 6,2 |
Uzupełnij poniższą tabelę, a następnie narysuj wykres przedstawiający zależność stężenia nadtlenku wodoru od czasu. Wartość stężenia zapisz w zaokrągleniu do trzeciego miejsca po przecinku.
Czas, minuty | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
Stężenie molowe H2O2, mol ∙ dm−3 | 0,048 | 0,036 |
Obliczenia pomocnicze:

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Powiąż liczbę moli manganianu z liczbą moli H2O2 w stosunku 2:5.
Podpowiedź 2
Pomnóż stężenie KMnO4 przez jego objętość i przez 5/2, następnie podziel przez objętość próbki.
Podpowiedź 3
Uzupełnij 0,025 i 0,016 mol·dm−3. Wykres ma zawierać także dwa punkty już podane, z opisanymi osiami.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Czas, min. | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
Stężenie molowe H2O2, mol∙dm−3 | 0,048 | 0,036 | 0,025 | 0,013 ALBO 0,016 |

Uwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.
Uwaga 3: Wykres musi zawierać 4 punkty połączone pojedynczą linią (krzywą albo
odcinkami tworzącymi łamaną) przedstawiającą zależność funkcji malejącej
w całym zakresie. Punkty na wykresie muszą być zgodne z wartościami zawartymi
w tabeli.

Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli i poprawne narysowanie wykresu.
1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli i błędne narysowanie wykresu albo brak wykresu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Ze stechiometrii miareczkowania n(H2O2) = (5/2)n(KMnO4). Każda próbka ma 2,0 cm3, więc c(H2O2) = 2,5·0,0020·V(KMnO4)/2,0, przy obu objętościach w tej samej jednostce. Dla 9,9 cm3 otrzymujemy 0,02475, a dla 6,2 cm3 0,01550 mol·dm−3.
Po wymaganym zaokrągleniu wpisujemy 0,025 i 0,016. Nanieś cztery punkty tabeli i połącz malejącą linią. Historyczny klucz dopuszcza też 0,013, ale ta wartość nie wynika z podanych 6,2 cm3; wyjaśnia to osobna uwaga.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Czas, min. | 0 | 10 | 20 | 30 |
|---|---|---|---|---|
Stężenie molowe H2O2, mol∙dm−3 | 0,048 | 0,036 | 0,025 | 0,013 ALBO 0,016 |

Uwaga 2.: Zapisy w polu na obliczenia nie podlegają ocenie.
Uwaga 3: Wykres musi zawierać 4 punkty połączone pojedynczą linią (krzywą albo
odcinkami tworzącymi łamaną) przedstawiającą zależność funkcji malejącej
w całym zakresie. Punkty na wykresie muszą być zgodne z wartościami zawartymi
w tabeli.
