Źródło
Informacja do zadania 18.
Rozpuszczalność soli X w wodzie wzrasta ze wzrostem temperatury, co pokazują dane
zamieszczone w poniższej tabeli.
Temperatura, °C | 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Rozpuszczalność, g w 100 g wody | 5 | 12 | 26 | 47 | 71 | 96 |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Oblicz, ile gramów soli X wykrystalizowało, gdy z 𝟑𝟎𝟎 g roztworu nasyconego w temperaturze 𝟖𝟎 °𝐂 odparowała woda o masie 𝟐𝟓 g. Wynik podaj w zaokrągleniu do jedności.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odparowuje wyłącznie woda. W tej samej temperaturze stosunek soli rozpuszczonej do wody pozostaje stały.
Podpowiedź 2
Każdy gram odparowanej wody zmniejsza możliwość utrzymania soli o 0,71 g.
Podpowiedź 3
Oblicz 25·0,71 = 17,75 g, a końcowy wynik zaokrąglij do 18 g.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
100 g wody –– 71 g soli –– 171 g roztworu
x g soli –– 300 g roztworu
x = 125 g soli
początkowa masa wody = 300 g – 125 g = 175 g
końcowa masa wody = 175 g – 25 g = 150 g
100 g wody –– 71 g soli
150 g wody –– y g soli
y = 107 g ⇒ masa soli, która wykrystalizowała = 125 g – 107 g = 18 g
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
Zasady oceniania
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, poprawne
wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku w gramach w zaokrągleniu do jedności.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do obliczenia masy soli, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
LUB
• podanie wyniku z niewłaściwą jednostką lub bez jednostki.
ALBO
– poprawne obliczenie masy soli w roztworze końcowym.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W roztworze nasyconym przy 80°C na 100 g wody przypada 71 g soli. Po odparowaniu 25 g wody roztwór może utrzymać o 25·71/100 = 17,75 g soli mniej.
Taka masa wykrystalizuje, jeśli końcową temperaturą pozostaje 80°C, zgodnie z przyjętym modelem zadania. Po zaokrągleniu do jedności otrzymujemy 18 g. Można również rozdzielić 300 g na wodę i sól oraz wykonać bilans końcowy; nie należy traktować całych 300 g jako masy rozpuszczalnika.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
100 g wody –– 71 g soli –– 171 g roztworu
x g soli –– 300 g roztworu
x = 125 g soli
początkowa masa wody = 300 g – 125 g = 175 g
końcowa masa wody = 175 g – 25 g = 150 g
100 g wody –– 71 g soli
150 g wody –– y g soli
y = 107 g ⇒ masa soli, która wykrystalizowała = 125 g – 107 g = 18 g
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.