Źródło
Informacja do zadań 11–13.
Do probówek oznaczonych numerami 1.–4. wprowadzono wodne roztwory czterech
substancji chemicznych: wodorotlenku baru, manganianu(VII) potasu, fenolanu sodu
i chlorku żelaza(III). Stężenie molowe każdego roztworu wynosiło 0,10 mol·dm−3.
Źródło
Informacja do zadania 13.
Roztwory z probówek 1.–4. posłużyły do przeprowadzenia doświadczenia. Do jednej
z probówek wprowadzono tlenek węgla(IV), a do pozostałych dodano pojedynczo
odczynniki: NaOH (aq), Na2SO3 (aq) oraz HCl (aq). Każdego z roztworów użyto jeden raz.
Po wymieszaniu zawartości probówek w każdej z nich zaobserwowano zmętnienie lub
wytrącenie osadu.
W probówce 2., po zmieszaniu reagentów, zachodzi proces utleniania-redukcji. Utleniacz
i reduktor reagują ze sobą w stosunku molowym 2 : 3, a trzecim substratem reakcji jest
woda.
Napisz w formie jonowej skróconej równanie tej reakcji.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wyznacz zmiany stopni utlenienia manganu i siarki. Osad wskazuje na MnO2.
Podpowiedź 2
Zrównaj sześć wymienianych elektronów: potrzebujesz dwóch jonów manganianowych i trzech siarczynowych.
Podpowiedź 3
Po prawej zapisz 2MnO2 i 3SO42−. Dopełnij równanie jedną H2O po lewej oraz dwiema OH− po prawej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji zachodzącej
w probówce 2.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Mangan w MnO4− obniża stopień utlenienia z VII do IV, a siarka w SO32− podwyższa go z IV do VI. Jeden atom manganu pobiera trzy elektrony, jeden atom siarki oddaje dwa, więc bilans wymaga stosunku 2:3.
W środowisku wodnym otrzymujemy MnO2 i SO42−, a tlen i wodór uzupełniamy H2O oraz OH−. Równanie 2MnO4− + 3SO32− + H2O → 2MnO2 + 3SO42− + 2OH− zachowuje atomy i ładunek −8 po obu stronach.