Źródło
Informacja do zadań 30–32.
Fosgen to silnie trujący związek o wzorze COCl2. W reakcjach fosgenu z alkoholami otrzymuje
się odpowiednie estry kwasu węglowego, a w procesach polikondensacji z udziałem fosgenu
powstają poliwęglany – szeroko stosowane tworzywa zastępujące szkło.
Substratami do otrzymywania fosgenu są tlenek węgla(II) i chlor. W mieszaninie tych gazów
zachodzi – pod wpływem światła – odwracalna reakcja opisana równaniem:
Bisfenol A, którego wzór przedstawiono poniżej, stosuje się do otrzymywania poliwęglanu.

W tym celu bisfenol A poddaje się najpierw reakcji z wodorotlenkiem sodu, która przebiega tak samo jak reakcja tego wodorotlenku z fenolem, a następnie przeprowadza się polikondensację produktu tej reakcji z fosgenem.
Uzupełnij schemat tak, aby powstało równanie reakcji otrzymywania poliwęglanu z bisfenolanu sodu i fosgenu.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zidentyfikuj dwa reaktywne atomy tlenu fenolanowego i oba Cl fosgenu.
Podpowiedź 2
Każde zastąpienie Cl daje NaCl, a dwa są potrzebne na jednostkę.
Podpowiedź 3
Uzupełnij graficzną jednostkę poliwęglanu oraz współczynnik 2n przy NaCl.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE




Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie równania reakcji otrzymywania poliwęglanu.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Bisfenolan sodu ma dwa końce fenolanowe reagujące z dwoma miejscami acylowymi fosgenu. Każde połączenie tworzy wiązanie przez tlen i wydziela NaCl. Jednostka powtarzalna zawiera szkielet bisfenolu oraz fragment węglanowy z karbonylem pochodzącym z fosgenu.
Dla n jednostek schemat wymaga 2n NaCl. Nie wpisujemy wody jako produktu polikondensacji soli sodowej; wodę wytwarzał wcześniejszy etap otrzymywania fenolanu. Zachowujemy nawias polimerowy i otwarte połączenia z grafiki.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem



