Badano reakcje mocnego kwasu HA i słabego kwasu HX z mocną zasadą. W tym celu
wykonano miareczkowanie wodnych roztworów tych kwasów za pomocą wodnego roztworu
wodorotlenku potasu – zgodnie z poniższym opisem.
Umieszczono w zlewce 20,0 cm3 roztworu wybranego kwasu o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3
i zmierzono pH tego roztworu. Następnie do zlewki z roztworem kwasu dodawano porcjami
wodny roztwór KOH o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3. Po dodaniu każdej porcji roztworu
wodorotlenku mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Punkt równoważnikowy (PR) został
osiągnięty po dodaniu takiej objętości roztworu KOH, w jakiej liczba moli zasady jest równa
liczbie moli kwasu. Uzyskane wyniki przedstawiono w formie wykresu zależności mierzonego
pH od objętości roztworu KOH – naniesione punkty połączono, w wyniku czego otrzymano
krzywą miareczkowania.
Poniżej przedstawiono krzywą miareczkowania wodnego roztworu jednego z tych kwasów
(HA albo HX) wodnym roztworem wodorotlenku potasu.

Rozstrzygnij, czy przedstawiony wykres ilustruje wyniki miareczkowania wodnego roztworu słabego kwasu HX wodnym roztworem KOH w opisanym doświadczeniu.
Odpowiedź uzasadnij – przytocz dwa różne argumenty.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie:
1 …
2 …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj pH przed dodaniem zasady i w punkcie równoważnikowym.
Podpowiedź 2
Dla słabego kwasu o tym stężeniu oczekiwalibyśmy początkowego pH > 1 i końcowego pH > 7.
Podpowiedź 3
Odpowiedz NIE, podając osobno początkowe pH = 1 oraz pH = 7 w punkcie równoważnikowym.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
Argument odwołujący się do początkowej wartości pH:
• Wyjściowy roztwór słabego kwasu HX (przed dodaniem do niego pierwszej kropli
wodnego roztworu KOH) powinien mieć pH > 1,0 ALBO pH ≠1.
• Roztwór kwasu o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3 ma pH = 1,0.
ORAZ
Argument odwołujący się do wartości pH w punkcie równoważnikowym:
• Po dodaniu 20,00 cm3 wodnego roztworu KOH otrzymano roztwór o pH = 7,0.
• Przy równych objętościach roztworu kwasu i zasady (o jednakowych stężeniach)
pH = 7,0.
• Gdyby miareczkowano słaby kwas, punkt równoważnikowy powinien znajdować się przy
pH roztworu innym/wyższym niż 7.
• W punkcie równoważnikowym pH otrzymanego roztworu jest równe 7, co oznacza, że
powstała sól mocnego kwasu i mocnej zasady.

Uwaga 2.: Odpowiedź: „pH kwasu jest bardzo niskie”, jest niewystarczająca.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie zawierające dwa poprawne argumenty
odwołujące się do początkowej wartości pH roztworu oraz do wartości pH w punkcie
równoważnikowym.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i uzasadnienie zawierające jeden poprawny argument.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Wykres nie odpowiada słabemu HX. Pierwszy argument: roztwór 0,10 mol·dm−3 ma początkowe pH = 1, co w tym modelu wskazuje całkowitą dysocjację mocnego jednoprotonowego kwasu.
Drugi: po dodaniu równoważnej porcji KOH pH = 7, zamiast zasadowego odczynu soli słabego kwasu. Są to dwa niezależne odczyty z różnych części krzywej. Sama stromość końcowego skoku nie zastępuje obu wymaganych argumentów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: nie
Przykładowe uzasadnienia:
Argument odwołujący się do początkowej wartości pH:
• Wyjściowy roztwór słabego kwasu HX (przed dodaniem do niego pierwszej kropli
wodnego roztworu KOH) powinien mieć pH > 1,0 ALBO pH ≠1.
• Roztwór kwasu o stężeniu 0,10 mol ∙ dm−3 ma pH = 1,0.
ORAZ
Argument odwołujący się do wartości pH w punkcie równoważnikowym:
• Po dodaniu 20,00 cm3 wodnego roztworu KOH otrzymano roztwór o pH = 7,0.
• Przy równych objętościach roztworu kwasu i zasady (o jednakowych stężeniach)
pH = 7,0.
• Gdyby miareczkowano słaby kwas, punkt równoważnikowy powinien znajdować się przy
pH roztworu innym/wyższym niż 7.
• W punkcie równoważnikowym pH otrzymanego roztworu jest równe 7, co oznacza, że
powstała sól mocnego kwasu i mocnej zasady.

Uwaga 2.: Odpowiedź: „pH kwasu jest bardzo niskie”, jest niewystarczająca.