Źródło
Informacja do zadania 5.
Ważnym etapem produkcji kwasu siarkowego(VI) jest katalityczne utlenianie tlenku siarki(IV)
do tlenku siarki(VI) opisane równaniem:

W tabeli podane są wartości stałej równowagi tej reakcji w wybranych temperaturach.
Temperatura, ºC | 450 | 500 | 600 | 700 |
|---|---|---|---|---|
Stała równowagi | 0,35⋅105 | 0,52⋅104 | 0,22⋅103 | 0,23⋅102 |
Na podstawie: Z. Sarbak, Reakcje i procesy katalityczne, „LAB. Laboratoria. Aparatura. Badania”, nr 6,
Katowice 2010.
Na poniższym wykresie przedstawiono zmiany stężenia molowego reagentów w trakcie

Rozstrzygnij, czy w momencie 𝒕A nastąpiło podwyższenie, czy – obniżenie temperatury. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij efekt energetyczny opisanej reakcji.
Rozstrzygnięcie: …
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal znak efektu cieplnego z zależności K od temperatury.
Podpowiedź 2
Sprawdź, czy po tA rośnie ilość produktu egzotermicznej reakcji.
Podpowiedź 3
Wskaż obniżenie temperatury, sprzyjające tworzeniu SO3.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Rozstrzygnięcie: obniżenie
Uzasadnienie: Ponieważ reakcja utleniania SO2 do SO3 jest egzotermiczna, jej wydajność
jest tym większa, im niższa jest temperatura ALBO jest tym mniejsza, im wyższa jest
temperatura.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie uwzględniające określenie efektu
energetycznego opisanej reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Z tabeli wynika, że stała równowagi tworzenia SO3 maleje przy wzroście temperatury, więc reakcja jest egzotermiczna. Po chwili tA wykres pokazuje wzrost równowagowego stężenia SO3 kosztem substratów.
Taki kierunek zmiany sprzyja oddawaniu ciepła, zatem nastąpiło ochłodzenie. Uzasadnienie łączy obserwację z efektem energetycznym. Nie wnioskujemy o temperaturze tylko z nachylenia krzywej, które wiąże się także z szybkością przemian.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Rozstrzygnięcie: obniżenie
Uzasadnienie: Ponieważ reakcja utleniania SO2 do SO3 jest egzotermiczna, jej wydajność
jest tym większa, im niższa jest temperatura ALBO jest tym mniejsza, im wyższa jest
temperatura.