Źródło
Informacja do zadań 31–33.
Teanina jest aminokwasem występującym np. w zielonej herbacie. Punkt izoelektryczny
teaniny jest równy 5,6.
Substratem do syntezy teaniny jest pewien aminokwas białkowy, który w etapie I ulega
dekarboksylacji do aminy X. W etapie II ta amina ulega kondensacji z kwasem
glutaminowym i powstaje wiązanie peptydowe (amidowe). Udział w reakcji bierze grupa
karboksylowa znajdująca się w łańcuchu bocznym kwasu glutaminowego.
W trzech naczyniach oznaczonych literami A, B i C znajdują się oddzielnie
i w przypadkowej kolejności trzy związki: skrobia, teanina, alanyloalanyloalanina.
Przeprowadzono doświadczenie, podczas którego wykonano dwie próby.
Podczas pierwszej próby na szkiełkach zegarkowych umieszczono niewielkie ilości
wymienionych substancji i na każdą naniesiono kilka kropli roztworu jodu w wodnym
roztworze jodku potasu. Wynik próby pozwolił na identyfikację substancji z naczynia C.
W celu zidentyfikowania substancji znajdujących się w naczyniach A i B przygotowano ich
wodne roztwory i przeprowadzono drugą próbę, w której użytym odczynnikiem był Cu(OH)2.
Jego zastosowanie pozwala na wykrycie związków polihydroksylowych, czy też na
potwierdzenie występowania w cząsteczce co najmniej dwóch wiązań peptydowych
(amidowych).
Przebieg próby przedstawiono na schemacie:

W każdej probówce zaobserwowano różne objawy reakcji. Tylko w probówce II powstał
roztwór o barwie różowofioletowej.
Podaj nazwę substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwę reakcji, która przebiegła w probówce II podczas opisanego doświadczenia.
Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: …
Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw usuń skrobię z rozważań dzięki próbie jodowej.
Podpowiedź 2
Różowofioletowy roztwór wskazuje tripeptyd z co najmniej dwoma wiązaniami amidowymi.
Podpowiedź 3
Podaj A: teanina oraz nazwę reakcji w II: biuretowa, czyli Piotrowskiego.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: teanina
Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: biuretowa ALBO Piotrowskiego
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie nazwy substancji znajdującej się w naczyniu A oraz nazwy
reakcji, która przebiegła w probówce II podczas doświadczenia.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Jod z jodkiem identyfikuje skrobię w C przez charakterystyczne zabarwienie kompleksu. Pozostałe substancje to teanina i tripeptyd.
Różowofioletowa próba z Cu(OH)2 w II wskazuje dwa wiązania amidowe alanyloalanyloalaniny, czyli reakcję biuretową. W A pozostaje więc teanina, która nie daje tego samego wyniku. Jedno wiązanie amidowe teaniny nie wystarcza do dodatniej próby przyjętej w zadaniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Nazwa substancji znajdującej się w naczyniu A: teanina
Nazwa reakcji, która przebiegła w probówce II: biuretowa ALBO Piotrowskiego