Zadanie 9.1 — maj 2022 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 9–10.

W dwóch probówkach oznaczonych numerami I i II umieszczono jednakową ilość wiórków

magnezowych o tym samym stopniu rozdrobnienia. Następnie do probówek wprowadzono

jednakowe objętości roztworów o tej samej temperaturze:

• do probówki I – kwas solny o pH = 1

• do probówki II – wodny roztwór kwasu siarkowego(VI) o stężeniu 0,1 mol × dm−3.

Przebieg doświadczenia zilustrowano poniższym rysunkiem.

Informacja do zadań 9–10. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Podczas opisanego doświadczenia w każdej probówce wiórki magnezowe uległy

całkowitemu roztworzeniu i powstały klarowne, bezbarwne roztwory, ale w jednej z probówek

reakcja przebiegła szybciej.

Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła podczas opisanego doświadczenia w obu probówkach. Wskaż numer probówki (I albo II), w której wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej.

Równanie reakcji: …

Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zapisz wspólną reakcję metalu z protonami.

Podpowiedź 2

Porównaj HCl o pH = 1 z H2SO4 o stężeniu 0,1 mol·dm−3.

Podpowiedź 3

Podaj Mg + 2H+ → Mg2+ + H2 oraz numer II.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Równanie reakcji: Mg + 2H+ → Mg2+ + H2

ALBO

Mg + 2H3O+ → Mg2+ + H2 + 2H2O

Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer II.

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej skróconej równania reakcji i poprawne

wskazanie numeru probówki, w której wiórki roztworzyły się szybciej.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W obu probówkach magnez oddaje elektrony protonom: Mg + 2H+ → Mg2+ + H2. HCl o pH = 1 ma stężenie około 0,1 mol·dm−3, natomiast H2SO4 o takim stężeniu molowym dostarcza więcej protonów dzięki drugiemu etapowi dysocjacji.

Magnez roztwarza się szybciej w II. Nie trzeba przyjmować, że drugi etap dysocjacji H2SO4 jest całkowity, aby stwierdzić większe stężenie H+ niż z samego pierwszego etapu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Równanie reakcji: Mg + 2H+ → Mg2+ + H2

ALBO

Mg + 2H3O+ → Mg2+ + H2 + 2H2O

Wiórki magnezowe roztworzyły się szybciej w probówce numer II.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2022_05_glowny_09.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania