Źródło
Informacja do zadania 3.
Bor tworzy z chlorem związek o wzorze BCl3, występujący w postaci płaskich trójkątnych
cząsteczek. Te cząsteczki mogą łączyć się z innymi drobinami zawierającymi wolne pary
elektronowe. Chlorek boru reaguje z wodą i podczas tej reakcji tworzą się H3BO3 (kwas
ortoborowy) oraz HCl.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Z chlorkiem boru mogą łączyć się: …
Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,
ponieważ
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Szukaj donorów wolnej pary elektronowej.
Podpowiedź 2
Sprawdź liczbę elektronów wokół boru w BCl3.
Podpowiedź 3
Wybierz Cl− i NH3 oraz wyjaśnij, że bor z niepełnym oktetem jest akceptorem pary.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Z chlorkiem boru mogą łączyć się: Cl−, NH3
Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,
ponieważ:
atom boru ma deficyt elektronowy ALBO lukę elektronową.
ALBO
atom boru nie osiągnął oktetu elektronowego.
ALBO
atom boru (w cząsteczce chlorku boru) ma sześć elektronów.
ALBO
atom boru (w cząsteczce chlorku boru) może być akceptorem pary elektronowej.
Uwaga: Błędne przepisanie wzoru poprawnie wybranej drobiny należy ocenić na 0 pkt.
Odpowiedź: „BCl3 jest kwasem Lewisa”, która pośrednio odnosi się do budowy
cząsteczki chlorku boru, należy uznać za poprawną.
Odpowiedź: „BCl3 może tworzyć wiązanie koordynacyjne” jest niewystarczająca.
Zasady oceniania

Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Cl− i NH3 dysponują wolną parą elektronową, którą mogą przekazać atomowi boru. Bor w BCl3 ma tylko sześć elektronów wokół siebie i może przyjąć taką parę, tworząc wiązanie koordynacyjne.
NH4+ i CH4 nie mają odpowiedniej wolnej pary, dlatego je pomijamy. Uzasadnienie wskazuje deficyt elektronowy boru; samo stwierdzenie, że „powstaje wiązanie koordynacyjne”, nie wyjaśnia zdolności do jego tworzenia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Z chlorkiem boru mogą łączyć się: Cl−, NH3
Cząsteczki chlorku boru mają zdolność do tworzenia wiązań z wybranymi drobinami,
ponieważ:
atom boru ma deficyt elektronowy ALBO lukę elektronową.
ALBO
atom boru nie osiągnął oktetu elektronowego.
ALBO
atom boru (w cząsteczce chlorku boru) ma sześć elektronów.
ALBO
atom boru (w cząsteczce chlorku boru) może być akceptorem pary elektronowej.
Uwaga: Błędne przepisanie wzoru poprawnie wybranej drobiny należy ocenić na 0 pkt.
Odpowiedź: „BCl3 jest kwasem Lewisa”, która pośrednio odnosi się do budowy
cząsteczki chlorku boru, należy uznać za poprawną.
Odpowiedź: „BCl3 może tworzyć wiązanie koordynacyjne” jest niewystarczająca.