Źródło
Informacja do zadań 30–33.
Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany
związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego

gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.
Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:

Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.
Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie.
I2 (aq) + NaOH (aq) 3-metylobutan-2-on | ||
|---|---|---|
Napisz, czy w wyniku tego doświadczenia w probówce powstał żółty osad jodoformu.
Odpowiedź uzasadnij. Odnieś się do budowy cząsteczki badanej substancji.
W probówce (powstał / nie powstał) żółty osad jodoformu.
Uzasadnienie: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zlokalizuj grupę karbonylową i jej bezpośrednich sąsiadów.
Podpowiedź 2
Sprawdź, czy jednym z nich jest grupa metylowa.
Podpowiedź 3
Odpowiedz, że osad powstał: badana substancja zawiera wymagane ugrupowanie metyloketonu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 pkt – za poprawny wybór i poprawne uzasadnienie uwzględniające budowę badanej
substancji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
3-Metylobutan-2-on jest metyloketonem: jedna grupa metylowa jest bezpośrednio połączona z węglem karbonylowym. Spełnia więc warunek próby jodoformowej i daje żółty osad CHI3.
Rozgałęzienie po drugiej stronie karbonylu nie usuwa wymaganej grupy. Uzasadnienie musi wskazywać tę konkretną łączność, a nie wyłącznie nazwę klasy „keton”, ponieważ nie wszystkie ketony dają dodatni wynik.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
