Zadanie 11 — czerwiec 2021 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 11–14.

Skroplony amoniak jest rozpuszczalnikiem, który – podobnie jak woda – ulega autodysocjacji polegającej na przeniesieniu protonu między cząsteczkami rozpuszczalnika. Rezultatem tego procesu jest powstanie kationów NH4+ i anionów NH2−.

Wszystkie substancje chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie kationów NH4+, w tych warunkach są kwasami, a te związki chemiczne, które w skroplonym amoniaku zwiększają stężenie anionów NH2−, są zasadami. Zobojętnianie w skroplonym amoniaku polega na reakcji kationów NH4+ i anionów NH2− z wytworzeniem cząsteczek NH3.

Na podstawie: L. Kolditz (red.), Chemia nieorganiczna, Warszawa 1994.

Napisz równanie autodysocjacji amoniaku – zastosuj definicję kwasu i zasady

Brønsteda. Wpisz wzory odpowiednich drobin do schematu.

kwas 1.

+

zasada 2.

  

zasada 1.

+

kwas 2.

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przenieś jeden proton między dwiema cząsteczkami amoniaku.

Podpowiedź 2

Drobina oddająca proton tworzy NH2−, przyjmująca NH4+.

Podpowiedź 3

Wpisz NH3 po obu stronach substratów, a produkty przyporządkuj jako NH2− i NH4+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

kwas 1.

+

zasada 2.

NH3

NH3

zasada 1.

+

kwas 2.

NH2−

NH4+

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne napisane równania autodysocjacji – wpisanie wzorów reagentów

w odpowiednich kolumnach schematu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dwie cząsteczki NH3 mogą przekazać między sobą proton. Cząsteczka działająca jako kwas daje sprzężoną zasadę NH2−, a cząsteczka działająca jako zasada daje sprzężony kwas NH4+.

Równanie autodysocjacji to 2NH3 ⇌ NH2− + NH4+. W schemacie zachowujemy przyporządkowanie kwas 1–zasada 1 i zasada 2–kwas 2. Nie dodajemy wody, gdyż rozpuszczalnikiem jest ciekły amoniak.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

kwas 1.

+

zasada 2.

NH3

NH3

zasada 1.

+

kwas 2.

NH2−

NH4+

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2021_06_dodatkowy_11

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania