Źródło
Informacja do zadania 19.
Antymon roztwarza się na gorąco w stężonym kwasie siarkowym(VI). W tej przemianie tworzy
się m.in. zdysocjowany w wodnym roztworze siarczan(VI) antymonu(III) oraz wydziela się
bezbarwny gaz o charakterystycznym ostrym zapachu, w którym siarka stanowi 50%
masowych.
Antymon reaguje także na gorąco ze stężonym kwasem azotowym(V). W tej przemianie
wydziela się bezbarwny gaz, który w kontakcie z powietrzem zabarwia się na kolor
czerwonobrunatny, i powstaje trudno rozpuszczalny jednoprotonowy kwas antymonowy(V).
W cząsteczce tego kwasu stosunek liczby atomów wodoru do liczby atomów tlenu jest równy 1 : 3.
Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna, Warszawa 2004.
Napisz w formie jonowej sumaryczne równanie opisanego procesu roztwarzania antymonu na gorąco w stężonym kwasie azotowym(V).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal stopień utlenienia Sb w podanym kwasie HSbO3.
Podpowiedź 2
Połącz oddawanie pięciu elektronów przez Sb z pobieraniem trzech przez azot.
Podpowiedź 3
Zastosuj stosunek 3Sb:5NO3− i dopełnij bilans pięcioma H+ oraz jedną H2O.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
ALBO
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne napisanie w formie jonowej sumarycznego równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Antymon utlenia się z 0 do +V w HSbO3, oddając pięć elektronów. Azot azotanu(V) redukuje się do +II w NO, przyjmując trzy.
Wyrównanie piętnastu elektronów daje współczynniki 3 przy Sb i 5 przy NO3−. Po uzupełnieniu tlenu, wodoru i ładunku: 3Sb + 5NO3− + 5H+ → 3HSbO3 + 5NO + H2O. Produkt azotowy przyjmujemy z informacji zadania, zamiast automatycznie stosować inny dla stężonego HNO3.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
ALBO